[KAVE=Choi Jae-hyuk, verslaggever] Er is een man die dronken rond het politiebureau zwalkt. Zijn naam is Oh Dae-su (Choi Min-sik), hij is niet bepaald een heilige, maar ook geen schurk, gewoon een gewone man die ‘vandaag maar een beetje door het leven gaat’. Op een regenachtige nacht, vlak voor de verjaardag van zijn dochter, verdwijnt hij plotseling terwijl hij met een vriend aan het bellen is. Alsof hij door aliens is ontvoerd, verdwijnt hij zonder een spoor achter te laten. Wanneer hij weer bij bewustzijn komt, bevindt hij zich in een kleine, krappe kamer. Er zijn geen ramen, geen natuurlijk licht, alleen een televisie en dagelijks bezorgde dumplings, en een verdachte conciërge die de enige andere aanwezigheid is in deze gevangenis.
Niemand vertelt hem wie hem heeft opgesloten of hoe lang hij hier moet blijven. Als de hoofdpersoon uit een roman van Kafka zou hij de absurditeit van de bureaucratie overdenken, maar voor Oh Dae-su blijft er alleen de televisie met nieuws uit de wereld en een eindeloze opbouw van woede over. De tijd wordt gemarkeerd met een rode lijn op de muur, hij oefent zijn ontsnapping door op het beton te kloppen en traint zijn lichaam door de lucht te slaan in plaats van een bokszak. Terwijl hij zich een dag voorstelt waarop de deur opengaat en hij wraak kan nemen, verhard zijn gezicht geleidelijk in iets dat meer lijkt op een beest dan op de graaf van Monte Cristo.
Na 15 jaar, op een dag, wordt hij plotseling vrijgelaten, alsof het een wispelturig spel van iemand is. Hij ontvangt geen vrijlating brief, en wordt niet door de politie gered. Wanneer hij uit de narcose ontwaakt, bevindt hij zich op een hoog dak, met een sigaret en een mobiele telefoon in zijn hand, en voor zijn ogen ontvouwt zich een stadslandschap dat subtiel anders is dan voor zijn opsluiting.
Oh Dae-su volgt eerst de aanwijzingen van de kamer waarin hij was opgesloten. Het proces om te ontdekken wat er in die 15 jaar met zijn familie is gebeurd, is eerder een scène uit een horrorfilm. Zijn gezicht wordt steeds ruwer en wanhopiger, en het publiek realiseert zich al snel dat dit geen gewone ontsnapping is, maar een zorgvuldig ontworpen spel.
Mi-do, redding of lokaas?
De persoon die hij ontmoet in dit proces is Mi-do (Kang Hye-jung). Deze jonge sushi-chef, die een bericht op een internetforum heeft achtergelaten en Oh Dae-su in elkaar heeft zien zakken, blijft aan zijn zijde met een onhandige maar mysterieuze vastberadenheid. Mi-do voelt zowel medelijden als nieuwsgierigheid en een onverklaarbare aantrekkingskracht naar deze man wiens leven volledig is gestolen, en opent langzaam haar hart.
Samen volgen ze de sporen van de plaats van opsluiting en gebruiken de smaak van de dumplings als aanwijzing om de dader te vinden. Ze lijken op een stel dat detective speelt, maar er ligt een onverklaarbare, vreemde emotie over deze relatie. De onzekere reis van ‘liefde’, die niet kan worden verklaard als redding of een andere val, gaat door.
Dan verschijnt eindelijk de persoon die Oh Dae-su heeft opgesloten. Lee Woo-jin (Yoo Ji-tae), die rijk en met een verfijnd plan is, stelt Oh Dae-su vragen in plaats van antwoorden te geven. “Waarom heb ik je opgesloten?” Op dit moment is de achtervolger, die gekomen is om de waarheid te achterhalen, niet langer een onderzoeksonderwerp, maar is hij verworden tot een 'deelnemer aan het spel'. Lee Woo-jin onthult zijn identiteit niet en opent zijn luxe penthouse, en stelt voor dat Oh Dae-su zelf de reden voor zijn 15 jaar opsluiting ontdekt, als een quizshow-presentator.
Oh Dae-su's woede wordt intenser, maar het publiek begint langzaam andere emoties te voelen. Dit verhaal is niet alleen een bizarre wraak van een man, maar ook een terugspoeling van een tragedie die begon met een herinnering van lang geleden, een lot dat hem doet wandelen naar zijn eigen zonden, zoals Oedipus in de Griekse mythologie.
De verdere ontwikkeling is letterlijk een spiraaltrap die naar de afgrond leidt. Oh Dae-su herinnert zich dat woorden en daden die hij in zijn schooltijd als onbelangrijk beschouwde, misschien iemands leven volledig hebben verwoest. Het proces van het openen van de kamers van herinneringen lijkt op een detectiveverhaal van ‘Sherlock Holmes’, maar tegelijkertijd lijkt het op een weg van berouw waarin hij zijn zonden onder ogen moet zien.
Scholen, oude vrienden, oude geruchten, alles komt terug als puzzelstukjes. Hoe dichter hij bij de waarheid komt, hoe wreder het geweld en hoe extremer de emoties worden. De film laat de meest cruciale geheimen over aan het publiek om zelf te ontdekken, net voordat de laatste deur opengaat. De conclusie van 'Oldboy' is dodelijk, als een klap van een bokser, en de blauwe plekken blijven dagenlang pijn doen.
‘Visuele vernietiging’ en ‘schokkend verhaal’ vragen naar jouw leven
De ware kracht van ‘Oldboy’ ligt in het feit dat het deze wrede narratief niet alleen als een sensationele wraakfilm consumeert, maar ook diep ingaat op de zwakheid van de mens die niet kan omgaan met herinneringen, schuldgevoelens en de blikken van anderen. Regisseur Park Chan-wook haalt de ruggengraat van het verhaal uit een Japanse manga, maar de manier waarop hij het filmische vlees en bloed toevoegt, is van een geheel andere orde.
Een van de meest iconische scènes is de beroemde lange take actie in de gang. De strijd van Oh Dae-su, die met een hamer tientallen tegenstanders te lijf gaat, is van een andere orde dan de spectaculaire schietkunst van ‘The Matrix’ of de zwaarddans van ‘Kill Bill’. Het focust op zijn wankele lichaam, hijgend adem en de zware impact. Elke stap die hij vooruit zet, draagt de tijd van 15 jaar waarin hij alleen op de muur heeft geklopt. Deze scène is later door talloze werken van ‘Daredevil’ tot ‘Kingsman’ geëerd, maar het blijft moeilijk om het gewicht van het origineel te overstijgen. Net als bands die nummers van The Beatles coveren, kunnen ze de vorm imiteren, maar de urgentie die erin vervat zit, is niet te reproduceren.
Kleur, muziek en setdesign zijn ook enorme pilaren die de artistieke waarde ondersteunen. Het scherm, dat een mengeling van donkerpaars en rood is, visualiseert de verlangens en zonden van de personages, en Lee Woo-jin's penthouse onthult zijn verstoorde gevoel van macht met een koud, minimalistisch ontwerp. De acteerprestaties van Choi Min-sik, Yoo Ji-tae en Kang Hye-jung zijn de sleutel tot het tot leven brengen van deze vreemde wereld.
Vooral Choi Min-sik's Oh Dae-su heeft een emotionele spectrum dat van de dronken, onhandige man in het begin tot de wanhopige schreeuw van een niet-mens in de tweede helft reikt, als een viool die het volledige bereik van zijn noten speelt. Zelfs met een close-up van zijn gezicht, voelt het publiek alsof ze al de helft van de dialoog hebben gehoord. Yoo Ji-tae's Lee Woo-jin daarentegen toont een kalme, gecontroleerde uitdrukking en een kalme toon die een leegte van wanhoop uitdrukt. Deze tegenstelling tussen het hete en het koude houdt de spanning van de film tot het einde toe strak.
‘Universele angst en ethische dilemma’s’ die het publiek heeft liefgehad
De reden voor de populaire liefde is verrassend eenvoudig. Oldboy stelt vragen die iedereen zich ooit heeft gesteld, zelfs in een extreem verdraaide setting. ‘Als een opmerking die ik onbewust heb gemaakt, een litteken was dat nooit zou verdwijnen voor iemand?’ Voor ons, die in het tijdperk van sociale media leven, is deze vraag nog scherper. Wie weet hoe een onschuldig bericht dat in de schooltijd is gepost, of een opmerking die als grap tijdens een drinkpartij is gemaakt, iemands leven heeft veranderd?
Bovendien komt de vraag “Tot hoever kan wraak als menselijke emotie worden begrepen?” ook naar voren. De film geeft geen van beide kanten gemakkelijk gelijk. In plaats daarvan laat het elke kijker zijn eigen conclusies trekken op basis van hun ervaringen en ethiek. Daarom heeft dit werk verschillende interpretaties voortgebracht, ongeacht generatie of nationaliteit. Sommigen noemen het ‘de beste wraakfilm’, terwijl anderen zeggen dat het ‘de piek van de tragedie in de Koreaanse cinema’ is. Quentin Tarantino heeft het geprezen, het won de juryprijs op het filmfestival van Cannes, en Spike Lee probeerde het te remaken, maar werd overweldigd door het gewicht van het origineel. Hoe dan ook, de beoordeling dat het een film is die je niet snel vergeet na het kijken, is unaniem.
‘De beste wraakfilm ter wereld’ die nergens anders te vinden is
Het publiek dat ik ‘Oldboy’ wil aanbevelen, is verrassend breed. Ten eerste, als je van genre films houdt maar moe bent van de voorspelbare heldenverhalen zoals ‘Iron Man’, dan zul je in deze film een heel andere catharsis ervaren. Of Oh Dae-su wint of verliest, is niet belangrijk. Het proces van het observeren hoe het gezicht van de mens die tot het einde volhoudt, zowel wanhopig als mooi kan zijn, is bijna een ervaring die lijkt op het kijken naar een bokswedstrijd vanaf de ringzijde.
Voor kijkers die waarde hechten aan visuele en regie kwaliteit, is Oldboy een must-see. Elke scène, elke shot, zelfs de blik van de acteur is opzettelijk ontworpen, en hoe vaker je het kijkt, hoe meer nieuwe betekenissen je ontdekt. Net als Hitchcock's ‘Vertigo’ of Kurosawa's ‘Rashomon’, onthult deze film bij elke kijkbeurt verschillende lagen.
Echter, ik wil het niet aanbevelen aan degenen die lichte vermaak verwachten. De vragen die de film stelt zijn absoluut niet licht, en na de aftiteling kan je je een tijdje ongemakkelijk voelen. Het is geen ‘Avengers’ dat je met popcorn kunt genieten, maar eerder een formeel diner dat je in stilte alleen moet doorslikken en verteren.
Als je bereid bent om die zware nasleep te ondergaan, zal Oldboy een van de weinige intense ervaringen in je filmleven zijn. Voor degenen die op zoek zijn naar een wrede spiegel die je aanzet tot zelfreflectie, of willen zien hoe ver de Koreaanse cinema kan gaan, is deze film nog steeds, en zal het in de toekomst ook een geldige keuze zijn. Meer dan 20 jaar zijn verstreken sinds de release in 2003, maar de vragen die Oldboy stelt zijn nog steeds actueel. Misschien, naarmate de wereld waarin we leven complexer wordt, zal deze film nog langer overleven.