[MAGAZINE KAVE=Reporter Seo In-hye] Konsert jelajah BTS di Brazil terpalit kontroversi berhubung pengurangan skrin besar, sehingga mencetuskan siasatan rasmi oleh pihak berkuasa pengguna tempatan. Ketika jumlah skrin dikurangkan daripada 12 kepada 4 dan tiket berharga tinggi sehingga 4,303 real (VIP) dijual, persoalan sama ada penganjur memaklumkan perubahan itu lebih awal menjadi isu utama.
Konsert bertaraf dunia mempunyai dua pentas: pentas yang benar-benar dilihat penonton dan pentas yang mereka bayangkan ketika membeli tiket. Semakin jauh jurang antara kedua-duanya, semakin timbul persoalan tentang kepercayaan, tanpa mengira mutu persembahan itu sendiri.
Jurang itulah yang kini menjadi tumpuan kontroversi melibatkan BTS di Brazil.
BTS akan mengadakan konsert jelajah dunia ‘ARIRANG’ pada 28, 30 dan 31 Oktober di Stadium MorumBIS di São Paulo, Brazil. Namun, menjelang konsert pertama, perhatian fandom ARMY bukan hanya tertumpu pada senarai lagu atau kostum pentas baharu, tetapi juga pada skrin besar di venue konsert.
LED yang digunakan dalam jelajah terdahulu di Korea, Amerika Syarikat, Eropah dan Mexico berjumlah 12. Sebaliknya, jelajah Amerika Selatan menggunakan 4 skrin yang dipasang pada struktur tengah. Dari segi jumlah sahaja, bilangan skrin itu hanya satu pertiga daripada sebelumnya.
Namun, memahami inti pati isu ini sebagai perbandingan ringkas ‘12 berbanding 4’ bermakna hanya melihat separuh gambaran.
Pengurangan jumlah skrin kepada satu pertiga tidak bermakna nilai konsert atau kualiti tontonan turut merosot pada kadar yang sama. Pengalaman menonton sebenar bergantung pada keluasan skrin, ketinggian pemasangan, sudut pandangan, resolusi dan jarak dari tempat duduk penonton.
Persoalannya ialah apakah keadaan konsert yang dijangkakan peminat ketika membeli tiket, dan sejauh mana penganjur memberikan maklumat yang tepat sebagai asas kepada jangkaan itu.
518 aduan… Ketidakpuasan hati fandom membawa kepada siasatan rasmi kerajaan
Kontroversi konsert BTS di Brazil bermula dalam komuniti peminat dalam talian, tetapi kini telah memasuki bidang penguatkuasaan perlindungan pengguna.
Secretaria Nacional do Consumidor (Senacon) di bawah Kementerian Kehakiman dan Keselamatan Awam Brazil pada 22 Oktober meminta penjelasan rasmi daripada penganjur konsert Live Nation Brazil dan penjual tiket Ticketmaster Brazil.
Kerajaan bukan hanya mempersoalkan jumlah skrin. Pihaknya mahu memastikan bila struktur pentas untuk konsert di Brazil diputuskan dan bagaimana maklumat itu disampaikan kepada pembeli tiket.
Dokumen yang diminta Senacon merangkumi jumlah, saiz dan lokasi pemasangan skrin; sebab teknikal dan operasi bagi perubahan struktur; bahan analisis pandangan dari setiap bahagian tempat duduk; iklan dan pelan tempat duduk semasa penjualan tiket; serta aduan pengguna dan langkah pampasan.
Secara berasingan, Procon-SP, badan perlindungan pengguna negeri São Paulo, turut mengambil tindakan.
Menurut laporan tempatan, Procon-SP menerima sejumlah 518 aduan pengguna berkaitan jelajah BTS dari Januari hingga 21 Oktober tahun ini. Sebanyak 460 daripadanya berkaitan struktur konsert, iaitu kira-kira 88.8% daripada jumlah keseluruhan.
Angka ini bukan bilangan kes yang membuktikan kecacatan konsert atau pelanggaran undang-undang. Namun, ia menunjukkan bahawa struktur venue menjadi antara rungutan utama pembeli.
Kebimbangan peminat tertumpu khususnya pada tempat duduk yang jauh dari pentas. Di stadium besar yang jaraknya antara penonton dengan penyanyi lebih luas, skrin LED bukan sekadar hiasan. Ia merupakan medium penting untuk menyampaikan ekspresi persembahan, koreografi dan pengarahan kamera.
Pengalaman menonton boleh berbeza walaupun di venue yang sama, bergantung pada lokasi pemasangan skrin.
Itulah sebabnya pihak berkuasa Brazil meminta bahan analisis pandangan bagi keseluruhan venue.
Penjelasan Live Nation… Lebih penting daripada ‘pentas lebih kecil’ ialah ‘bila perkara itu dimaklumkan’
Dalam kenyataan yang dikeluarkan pada 26 Oktober, Live Nation Brazil mengakui bahawa struktur pentas jelajah Amerika Selatan berbeza daripada struktur di rantau lain.
Live Nation menjelaskan, “Empat skrin LED diletakkan pada menara tengah dan menghadap ke setiap arah venue, serta direka untuk memberikan pengalaman konsert 360 darjah.”
Bagi menjelaskan perbezaan struktur mengikut rantau, syarikat itu menyebut kekangan logistik dan jadual konsert. Penjelasannya ialah pilihan operasi bagi membolehkan jelajah berlangsung di beberapa bandar di Amerika Selatan.
Syarikat itu turut mendakwa struktur konsert di Brazil telah ditunjukkan dalam pelan rasmi acara yang diterbitkan ketika penjualan tiket bermula pada April 2026.
Penjelasan ini menutup satu perdebatan, tetapi pada masa sama menimbulkan persoalan baharu.
Adakah pelan tempat duduk yang tersedia semasa jualan tiket membantu penonton memahami dengan secukupnya jumlah skrin sebenar dan perbezaan sudut pandangan?
Hakikat bahawa lokasi pentas dan bahagian tempat duduk dipaparkan pada skrin pembelian tiket tidak sama dengan pengguna memahami dengan tepat susunan visual konsert.
Sukar untuk menilai jumlah dan ketinggian skrin besar, atau tempat duduk yang membolehkan skrin dilihat, berdasarkan pelan tempat duduk dua dimensi sahaja.
Sudah tentu, kewajipan kontrak agar struktur pentas yang digunakan dalam konsert BTS di negara lain turut disediakan di Brazil tidak timbul secara automatik. Jangkaan peminat yang terbentuk daripada video konsert di luar negara juga perlu dibezakan daripada syarat konsert yang benar-benar dijual di Brazil.
Oleh itu, persoalan utama dalam penilaian undang-undang bukan sekadar ‘mengapa skrin yang digunakan lebih sedikit berbanding negara lain?’
Perlu diteliti maklumat yang diberikan ketika jualan tiket dan sama ada maklumat itu menerangkan dengan secukupnya perkara penting yang mempengaruhi keputusan pembeli.
Di sinilah isu produksi konsert bertukar menjadi isu hak pengguna.
Tempat duduk berharga 680 real dan VIP berharga 4,303 real… Tanggungjawab memberi penjelasan tetap sama walaupun harga berbeza
Harga konsert yang diterbitkan oleh Ticketmaster Brazil berbeza dengan ketara mengikut kategori tempat duduk.
Pada harga biasa, tiket tempat duduk berdiri di Arquibancada berharga 680 real, tempat duduk bernombor di tingkat atas 980 real, tempat duduk bernombor di tingkat bawah 1,080 real dan kawasan berdiri 1,250 real.
Pakej VIP yang merangkumi faedah seperti penyertaan dalam soundcheck dijual pada harga biasa 4,303 real. Caj perkhidmatan tambahan mungkin dikenakan untuk pembelian dalam talian.
Perbezaan harga memang jelas. Namun, prinsip bahawa pengguna berhak mendapat maklumat tepat tentang syarat utama tontonan konsert tetap sama, tanpa mengira harga tiket yang dibeli.
Malah, kes ini menunjukkan bahawa produk VIP berharga tinggi dan tempat duduk biasa mungkin mempunyai jenis risiko yang berbeza.
Pembeli di kawasan berhampiran pentas mungkin peka terhadap lokasi tontonan sebenar dan laluan pergerakan. Sebaliknya, pembeli tempat duduk jauh mungkin lebih bergantung pada saiz dan susunan skrin yang menayangkan persembahan di atas pentas.
Sebab itu, membandingkan nilai produk berdasarkan jumlah skrin sahaja juga tidak mencukupi.
Pandangan sebenar dari setiap bahagian tempat duduk, maklumat visual yang disediakan oleh skrin dan syarat yang dimaklumkan ketika jualan perlu dinilai bersama.
Perkara 6, perenggan 3, Kod Perlindungan Pengguna Brazil (CDC) menetapkan hak pengguna untuk menerima maklumat yang mencukupi dan jelas tentang ciri-ciri barangan dan perkhidmatan.
Cara peruntukan ini terpakai secara khusus kepada konsert berkenaan perlu ditentukan berdasarkan hasil siasatan pihak berkuasa. Berdasarkan maklumat yang didedahkan setakat ini, tidak dapat dipastikan bahawa Live Nation atau Ticketmaster telah melanggar undang-undang perlindungan pengguna.
Namun, jelas bahawa hubungan antara spesifikasi teknikal konsert dengan maklumat yang diberikan kepada pengguna kini menjadi subjek penelitian rasmi.
Kontroversi pelan yang satu lagi… Mengapa ‘PIT 1’ dan ‘PIT 2’ muncul?
Selain isu skrin, satu lagi pertikaian berkaitan pelan tempat duduk turut timbul berhubung konsert di Brazil.
Ministério Público do Estado de São Paulo (MPSP) meminta penjelasan susulan dakwaan bahawa terdapat perbezaan antara pelan tempat duduk yang diterbitkan ketika jualan tiket dengan lukisan teknikal dalam dokumen rasmi pihak berkuasa bandar.
Pertikaian itu berkisar pada kawasan ‘PIT 1’ dan ‘PIT 2’ yang ditunjukkan dalam lukisan teknikal.
Punca bantahan ialah kawasan ini tidak kelihatan dalam pelan tempat duduk yang diberikan kepada pembeli tiket. Kebimbangan kemudian timbul bahawa jika kawasan tontonan berasingan diwujudkan berhampiran pentas, kedudukan atau sudut pandangan pembeli sedia ada mungkin terjejas.
Live Nation menyatakan bahawa kawasan PIT tersebut tidak akan diwujudkan untuk konsert sebenar dan susunan kawasan seperti yang dimaklumkan pada awalnya akan dikekalkan.
Oleh itu, kemunculan kawasan PIT dalam lukisan teknikal sahaja tidak seharusnya ditafsirkan sebagai bukti bahawa kawasan itu akan diwujudkan di venue sebenar.
Pihak pendakwa raya mahu mengetahui bagaimana dokumen yang bercanggah itu wujud dan pelan susun atur yang mana akhirnya akan digunakan.
Kedua-dua kontroversi ini melibatkan perkara berbeza, tetapi mempunyai satu persamaan.
Perlu dipastikan sama ada terdapat perbezaan antara susunan sebenar konsert dengan susunan yang diterangkan kepada pembeli.
Globalisasi K-pop berdepan piawaian baharu
Kejayaan global BTS menunjukkan bahawa muzik Korea mampu membentuk pasaran penonton yang besar, merentasi bahasa dan sempadan.
Namun, kejayaan menembusi pasaran muzik global dan keupayaan mewujudkan keadaan produksi yang sama di setiap rantau di dunia ialah dua perkara yang berbeza.
Struktur venue berbeza mengikut negara, begitu juga masa yang diperlukan untuk mengangkut dan memasang peralatan, peraturan keselamatan, tenaga kerja dan kos. Dalam keadaan sedemikian, tindakan penerbit jelajah melaraskan struktur pentas tidak semestinya boleh dianggap luar biasa.
Namun, kekangan operasi bukan alasan untuk mengetepikan maklumat yang diperlukan pengguna.
Konsert di Brazil ini meninggalkan tiga persoalan kepada industri K-pop global.
Siapakah yang membuat keputusan apabila struktur konsert berbeza mengikut rantau? Bilakah dan bagaimana penganjur konsert serta penjual tiket perlu menjelaskannya kepada pembeli? Apakah proses pemulihan yang disediakan sekiranya pengalaman sebenar menonton berbeza daripada maklumat awal?
Skop tanggungjawab khusus HYBE, agensi BTS, penganjur konsert Live Nation dan penjual tiket Ticketmaster dalam keputusan serta kontrak tidak dapat dipastikan berdasarkan maklumat yang didedahkan kepada umum. Menuding kesalahan semata-mata kepada artis atau satu syarikat tertentu juga merupakan tindakan terburu-buru.
Namun, satu perkara jelas.
Penonton konsert bertaraf dunia kini bukan sahaja menilai persembahan yang telah disiapkan. Mereka juga mula bertanya bagaimana pengalaman yang dibeli mereka dirancang dan dijual.
Pelan pentas, bahan analisis pandangan dan rekod maklumat jualan yang diminta kerajaan Brazil ialah dokumen untuk menjawab persoalan itu.
Apabila konsert pertama bermula pada 28 Oktober, kontroversi ini akan memasuki fasa baharu. Ketika itu, dapat diperhatikan bagaimana persembahan dilihat dari tempat duduk sebenar dan sejauh mana penjelasan penganjur sepadan dengan pengalaman penonton.
Walau apa pun hasilnya, isu ini berpotensi menetapkan piawaian penting bagi industri konsert global.
Pentas di Seoul dan pentas di São Paulo tidak semestinya perlu serupa. Namun, hak penonton untuk mengetahui dengan tepat jenis pentas yang bakal mereka saksikan tidak seharusnya berbeza mengikut sempadan negara.
Jika keghairahan peminat terhadap BTS memenuhi venue konsert, jawapan industri terhadap keghairahan itu mestilah kepercayaan.