Mengapa rakyat Korea menghadiahkan SPAM pada Chuseok

Oleh Sunam Park

Bagi warga asing, memasuki pasar raya besar di Korea menjelang Chuseok boleh membawa kepada pemandangan yang agak asing. SPAM berbentuk empat segi yang biasanya diletakkan di bahagian lauk-pauk, menjelang musim Chuseok mengambil tempat paling hadapan di pasar raya dan dipamerkan dalam kotak berwarna emas yang kelihatan mewah.

Di Amerika Syarikat, SPAM sering dikaitkan dengan makanan dalam tin yang murah dan mudah. Namun di Korea, apabila tiba musim perayaan, ia berubah menjadi “hadiah yang benar-benar sesuai” untuk diberikan kepada ibu bapa, saudara-mara dan rakan sekerja.

Jadi, mengapa rakyat Korea menghadiahkan SPAM pada Chuseok?

Jawapan ringkasnya, bukan kerana rakyat Korea menganggap SPAM sebagai barangan mewah. Set hadiah SPAM menghimpunkan lapisan sejarah yang merangkumi perang dan kemiskinan, kekaguman terhadap Amerika Syarikat, perindustrian, maruah ketika musim perayaan serta pragmatisme masa kini. Di dalam tin ada ham, tetapi di dalam kotak tersimpan sejarah moden Korea.

Makanan murah Amerika, “rasa Amerika” yang jarang ditemui di Korea

SPAM dilancarkan pada 1937 oleh Hormel Foods, syarikat pemprosesan daging dari Minnesota, Amerika Syarikat. Oleh sebab mudah disimpan pada suhu bilik dan dihantar dalam jumlah besar, ia dibekalkan secara meluas sebagai makanan tentera pihak Berikat ketika Perang Dunia Kedua. Menurut rekod rasmi Hormel, lebih 100 juta paun SPAM dihantar ke luar negara menjelang 1941.

Perang memberikan label kelas yang berbeza sama sekali kepada tin yang sama.

Di tanah besar Amerika Syarikat, SPAM mula dilihat sebagai makanan catuan perang dan makanan murah untuk golongan pekerja. Sebaliknya, di Korea dan Hawaii, tempat kuasa tentera Amerika Syarikat hadir, ia merupakan barangan berharga yang sukar diperoleh.

Kajian yang diterbitkan pada 2025 oleh penyelidik Universiti Yonsei, Lee Yoo-jung, dalam jurnal 《Kajian Sejarah dan Budaya Dunia》 menelusuri perubahan ini dari sudut “pemiliteran SPAM”. Menurut kajian itu, pasaran gelap yang memperdagangkan bekalan tentera Amerika Syarikat sudah terbentuk di Seoul sekitar 1946 selepas pembebasan, sebelum berkembang dengan pesat selepas Perang Korea. SPAM yang mengalir keluar daripada rangkaian PX dan bekalan tentera Amerika Syarikat menjadi barangan jarang yang hanya dapat diakses oleh anggota tentera, orang tengah dan pengguna bandar yang mempunyai wang tunai.

Sering dikatakan bahawa “SPAM masuk ke Korea ketika Perang Korea”, tetapi lebih tepat untuk menyatakan bahawa ia mula diedarkan ketika pemerintahan tentera Amerika Syarikat, manakala Perang Korea menjadikan kewujudannya dikenali di seluruh negara.

Tin yang sama menjadi makanan perang murah di Amerika Syarikat, tetapi makanan yang melambangkan kekayaan dan kemodenan di Korea. Ketika itu, nilai SPAM bukan ditentukan oleh kualiti daging khinzir, sebaliknya oleh persoalan “siapa yang mampu mendapatkannya”.

Kesan sejarah itu turut kekal dalam budae jjigae. Hidangan ini, yang memasak bahan makanan tentera Amerika Syarikat seperti sosej, ham dan kacang dalam tin bersama pes cili, kimchi dan bawang putih, bukan sekadar makanan gabungan. Ia merupakan kaedah memasak untuk terus hidup dengan mengubah bekalan tentera asing menjadi hidangan Korea.

Namun, masih ada satu tahap antara daging yang dimakan di pasaran gelap dengan set hadiah Chuseok. SPAM perlu dilahirkan semula daripada “makanan tentera Amerika Syarikat” kepada “lauk rakyat Korea”.

1987: SPAM mendapat tempat sebagai lauk nasi Korea

CJ CheilJedang menjalin kerjasama teknologi dengan Hormel pada 1986 dan mula menghasilkan SPAM di Korea pada 1987. Menurut data syarikat, jumlah jualan pada tahun pertama pengeluaran tempatan adalah kira-kira 500 tan. Selepas itu, SPAM mengatasi produk daging luncheon sedia ada dengan pantas.

Perubahan paling penting ialah menjadikan SPAM bukan ham gaya Barat, tetapi lauk di meja makan Korea.

Slogan iklan yang muncul pada 2002, “Secebis SPAM bersama nasi panas”, menunjukkan strategi itu dengan tepat. SPAM diterjemahkan bukan sebagai ham dalam tin gaya Amerika yang diselitkan di antara roti atau diletakkan di sisi telur untuk sarapan, tetapi sebagai lauk masin yang dimakan bersama nasi putih.

Ini bukan sekadar terjemahan iklan. Ia merupakan sejenis naturalisasi budaya yang menyusun semula makanan asing dalam struktur hidangan Korea. SPAM bukan lagi bekalan Amerika Syarikat yang mengalir keluar secara senyap dari PX. Ia menjadi makanan biasa yang boleh dibeli di kedai kejiranan, dimasukkan ke dalam kimchi jjigae dan digunakan untuk memastikan anak menghabiskan semangkuk nasi.

Sehingga separuh pertama 2024, jumlah jualan terkumpul sejak pengeluaran tempatan bermula melebihi 2.07 bilion tin. SPAM berubah daripada barangan jarang ketika Perang Korea menjadi “lauk rakyat”.

Namun, bagaimana pula lauk rakyat itu menjadi hadiah musim perayaan?

Hadiah paling mewah ketika itu ialah satu beg gula seberat 6 kilogram

Hadiah musim perayaan sentiasa mencerminkan perkara yang berharga pada zamannya.

Pada 1950-an dan 1960-an, bahan makanan seperti gula, tepung dan perasa merupakan hadiah yang popular di Korea. Jika hari ini barangan itu dimasukkan ke dalam troli tanpa banyak fikir, sejurus selepas perang ia merupakan barangan berharga yang benar-benar mampu memperbaiki pemakanan sesebuah keluarga.

Katalog hadiah yang diterbitkan Shinsegae Department Store menjelang Chuseok 1965 menyenaraikan 96 produk. Pada masa itu, satu beg gula seberat 6 kilogram dikira sebagai hadiah mewah. Itulah zaman ketika gula menjadi cara paling manis untuk meluahkan kasih sayang.

Apabila pertumbuhan ekonomi bermula pada 1970-an, hadiah beralih daripada barangan keperluan kepada barangan pilihan. Biskut, kosmetik, kemeja dan kopi segera mula muncul. Pada pertengahan hingga akhir 1980-an, tuna dan ham dalam tin menjadi antara hadiah utama musim perayaan.

Kajian yang dilakukan oleh Kim Ye-ji dan Jung Ra-na dengan melombong teks artikel akhbar berkaitan hadiah makanan musim perayaan dari 1930 hingga 2022 turut mengesahkan bahawa perubahan hadiah perayaan berkait rapat dengan keadaan ekonomi serta perubahan persepsi pengguna pada setiap zaman.

Oleh itu, set hadiah SPAM bukanlah adat pelik Korea yang muncul secara tiba-tiba. Ia meneruskan legasi “makanan yang menjadikan kehidupan sedikit lebih senang”, yang bergerak daripada gula kepada perasa, kemudian kopi dan makanan dalam tin.

Jika set hadiah musim perayaan Korea disusun mengikut kronologi, hasilnya menyerupai sebuah muzium kecil sejarah ekonomi.

Gula mencerminkan zaman kekurangan, kopi menunjukkan permulaan masyarakat pengguna, manakala SPAM menggambarkan perindustrian dan kemunculan golongan kelas pertengahan. Daging lembu premium Korea, makanan tambahan kesihatan dan baucar hadiah mudah alih yang popular kebelakangan ini pula menceritakan Korea hari ini, ketika kesihatan, cita rasa dan kemudahan menjadi semakin penting.

Rahsia SPAM: “Kotak untuk maruah, isi untuk kegunaan”

Sebab paling nyata set hadiah SPAM bertahan selama berdekad-dekad ialah ia memenuhi kehendak pemberi dan penerima pada masa yang sama.

Pemberi hadiah memerlukan pembungkusan yang tidak kelihatan terlalu sederhana serta jenama yang dikenali semua orang. Penerima pula memerlukan barangan yang tidak perlu dibuang dan boleh digunakan. SPAM berada tepat di antara dua keperluan itu.

Pembungkusan berwarna emas dan tin yang disusun rapi menaikkan maruah hadiah. Pada masa yang sama, isinya boleh disimpan lama pada suhu bilik, mudah dimasak dan dimakan secara berperingkat.

Ringkasnya begini.

Kotak ialah maruah, tin ialah kegunaan.

Penjelasan ini selari dengan kajian pengguna. Menurut kajian mengenai tingkah laku pemberian hadiah yang diterbitkan dalam 《Journal of Consumer Research》, pemberi hadiah cenderung lebih mementingkan nilai abstrak seperti daya tarikan atau keistimewaan, manakala penerima lebih menitikberatkan kemudahan penggunaan dan kepraktisan. Kajian itu bukan mengenai SPAM secara khusus, tetapi memberikan petunjuk berguna tentang sebab hadiah makanan yang praktikal dapat bertahan lama.

Dalam tinjauan Dewan Perniagaan dan Industri Korea terhadap 1,000 pengguna dewasa pada 2024, “nilai untuk wang” turut menjadi kriteria paling penting dalam memilih hadiah Chuseok bagi semua kumpulan umur. Kadar respons ialah 68.2 peratus. Sebanyak 55.4 peratus responden pula berkata mereka merancang membelanjakan 50,000 won atau kurang bagi setiap hadiah.

Buah-buahan menduduki tempat pertama dalam senarai pilihan dengan 43.8 peratus, diikuti makanan tambahan kesihatan sebanyak 32.4 peratus dan daging sebanyak 30.5 peratus. Makanan diproses, termasuk SPAM dan tuna, berada di tempat keempat dengan 22.2 peratus. Meskipun makanan diproses bukan lagi pilihan nombor satu yang dominan, ia tetap menjadi hadiah utama yang dipilih oleh lebih daripada seorang daripada setiap lima orang.

Menurut angka yang diumumkan CJ CheilJedang, sebanyak 58 peratus jualan tahunan SPAM pada 2024 berlaku ketika Seollal dan Chuseok. Data itu disediakan oleh syarikat dan mempunyai keterbatasan tersendiri, tetapi jelas bahawa hubungan antara SPAM dengan musim perayaan Korea bukan sekadar tanggapan umum.

Hadiah bukan membungkus barangan, tetapi hubungan

Namun, menjelaskan populariti SPAM hanya berdasarkan nilai untuk wang bermakna kita hanya memahami separuh daripada ceritanya.

Dalam kajian pertukaran hadiah yang diterbitkan pada 2024 dalam 《Korea Journal》, Profesor Kim Dong-no dari Universiti Yonsei tidak melihat hadiah sekadar pemindahan barangan. Menurutnya, hadiah ialah tindakan sosial yang membina kepercayaan dan perpaduan, pengiktirafan bersama serta harapan untuk membalasnya. Nilai hubungan yang tidak dapat dikira melalui tanda harga ditambahkan pada barangan tersebut.

Begitu juga dengan hadiah musim perayaan di Korea. Hadiah Chuseok merupakan tanda bahawa “anda tidak dilupakan”, selain salam yang senyap bahawa hubungan itu akan terus dipelihara.

Hadiah yang terlalu mahal boleh membebankan penerima, manakala hadiah yang terlalu murah mungkin kelihatan tidak ikhlas. Set hadiah SPAM menjadi pilihan yang agak selamat di sempadan yang sukar itu. Julat harganya pelbagai, jarang ada orang yang tidak mengenali jenamanya dan besar kemungkinan semua anggota keluarga boleh memakannya.

Ia tidak semahal daging lembu premium Korea, tetapi tidak kelihatan seringan mi segera dalam beg. Ia tidak sejelas wang tunai, dan risiko tersalah pilih juga lebih rendah berbanding kosmetik atau arak yang mempunyai cita rasa khusus.

Lebih tepat untuk mengatakan SPAM bertahan bukan kerana ia “hadiah terbaik”, tetapi kerana ia hadiah yang jarang mengecewakan.

Makanan tentera kini memakai watak Pokémon

Pada Chuseok 2026, SPAM sekali lagi sedang berubah.

CJ CheilJedang melancarkan keseluruhan 260 jenis set hadiah untuk Chuseok tahun ini. Set hadiah SPAM menggabungkan harta intelek watak seperti Kakao dan Pokémon, selain menyertakan rantai kunci serta pelekat bagi menyasarkan “keseronokan memiliki” dalam kalangan pengguna muda.

Pemandangan makanan dalam tin yang dahulu diperdagangkan di pasaran gelap bekalan tentera Amerika Syarikat kini dijual sebagai hadiah musim perayaan dengan memakai watak Pokémon selepas lebih 80 tahun — pelik, tetapi sarat dengan simbolik.

Pada zaman kemiskinan, SPAM ialah daging yang sukar diperoleh. Pada zaman perindustrian, ia menjadi lambang kemakmuran dan kemodenan. Hari ini, ia menjadi produk yang menghimpunkan harga, kemudahan, jenama dan keseronokan dalam satu kotak.

Setiap kali zaman berubah, makna SPAM turut berubah. Namun satu perkara kekal: janji untuk menjadikan meja makan seseorang sedikit lebih terisi.

Jadi, mengapa rakyat Korea menghadiahkan SPAM pada Chuseok?

Laman rasmi Hormel di Amerika Syarikat menjelaskan bahawa bahan SPAM Classic terdiri daripada daging khinzir dan ham, garam, air, kanji kentang, gula serta natrium nitrit.

Namun, set hadiah Chuseok Korea mengandungi satu lagi bahan yang tidak tercatat pada label.

Sejarah.

Dalam satu kotak yang sama bertindih kenangan tentang tentera Amerika Syarikat yang menyeberangi Pasifik ketika perang, kemiskinan yang mendambakan bekalan PX, generasi yang menganggap nasi putih dan lauk daging sebagai kemewahan, pekerja era perindustrian yang pulang ke kampung halaman sambil membawa hadiah di kedua-dua tangan, serta pengguna hari ini yang menilai kepraktisan dan nilai untuk wang.

Rakyat Korea menghadiahkan SPAM pada Chuseok bukan semata-mata kerana ham dalam tin itu makanan mewah. Sebaliknya, SPAM memampatkan idea “kemakmuran” yang dibentuk oleh masyarakat Korea selama ini ke dalam bentuk yang paling kecil dan kukuh.

Apabila penutup dibuka, ham muncul.

Namun, jika kotak itu dibuka dengan lebih teliti, 80 tahun sejarah Korea turut terserlah.

Bahan utama pelaporan dan rujukan

• Lee Yoo-jung, 〈The Militarization of SPAM and the SPAM of Militarization: Postwar Culture and SPAM as War Material in the 1940s–50s〉, 《Kajian Sejarah dan Budaya Dunia》 Bil. 77, 2025, DOI 10.32961/jwhc.2025.12.77.229.

• Kim Ye-ji dan Jung Ra-na, 〈Hadiah Makanan Musim Perayaan Mengikut Perubahan Zaman Menggunakan Perlombongan Teks〉, 《Kajian Pengurusan Restoran》 Jil. 26, Bil. 4, 2023, DOI 10.47584/jfm.2023.26.4.239.

• Dong No Kim, “The Politics of Gift-Giving and Diplomatic Gifts in Traditional Korea”, 《Korea Journal》 Jil. 64, Bil. 2, 2024.

• Ernest Baskin dan lain-lain, “Why Feasibility Matters More to Gift Receivers than to Givers”, 《Journal of Consumer Research》 Jil. 41, Bil. 1, 2014.

• Dewan Perniagaan dan Industri Korea, 〈Analisis Hasil Tinjauan Niat Membeli Hadiah Chuseok〉, 2024.

• Hormel Foods, Sejarah rasmi jenama SPAM.

• Korea JoongAng Daily, “Thanks for the Spam: The Curious Case of Korea’s Holiday Hampers”, 2025.

• CJ CheilJedang, Bahan set hadiah Chuseok 2026, 1 September 2026.