Sebab filem 'Humint' yang ditolak pasaran Korea mencipta fenomena global

[Magazine Kave=Reporter Park Soo-nam] Dalam industri kandungan K moden, nilai harta intelek (IP) tidak boleh diukur sepenuhnya berdasarkan kejayaan atau kegagalan pada satu-satu platform. Trajektori filem aksi perisikan arahan Ryoo Seung-wan, 〈Humint〉, yang ditayangkan di pawagam Korea semasa cuti Tahun Baharu Lunar pada Februari 2026, mengemukakan penanda aras baharu bagi landskap modal industri hiburan K serta pengurusan risiko tadbir urus. Filem berskala besar itu menelan kos penerbitan bersih sebanyak 23.5 bilion won, tidak termasuk kos pemasaran, dengan sasaran pasaran dari Hong Kong dan Singapura di Asia hingga Arab Saudi serta Qatar di Timur Tengah dan pasaran Eropah. Ia pada asalnya dianggap sebagai filem paling dinanti-nantikan bagi separuh pertama 2026. Namun, berdepan momentum luar biasa filem mega popular 〈The Man Who Lives with the King〉 yang ditayangkan pada tempoh sama dan menarik 16 juta penonton, filem itu hanya mengumpulkan 1.98 juta penonton — kurang separuh daripada 4 juta penonton yang diperlukan untuk mencapai titik pulang modal — sekali gus mengalami kegagalan box office.

Dalam ekosistem industri filem terdahulu, keadaan ini pasti direkodkan sebagai kegagalan kewangan tragis bagi satu projek. Namun, pasukan penerbitan dan pengedaran 〈Humint〉 tidak melihat kegagalan itu sebagai kekalahan emosi semata-mata. Sebaliknya, mereka menggerakkan strategi pengurusan risiko tadbir urus yang terancang bagi memelihara nilai harta intelek (IP). Mereka berani melangkaui pasaran hak sekunder seperti VOD dan IPTV, lalu mengambil langkah berani menandatangani perjanjian 'penstriman eksklusif' dengan Netflix pada 2 April 2026, hanya dua bulan selepas tayangan pawagam. Menurut sumber industri, mereka dipercayai memperoleh bayaran hak yang hampir menyamai paras tertinggi dalam sejarah daripada Netflix, sekali gus mendapatkan semula sebahagian besar kos hangus yang ditanggung di pawagam.

Keputusan kewangan itu segera menghasilkan lonjakan dalam petunjuk global. Menurut FlixPatrol, yang mengumpulkan data tontonan global platform penstriman, 〈Humint〉 memasuki senarai 10 teratas di 38 negara sehari selepas dilancarkan dan meluaskan pengaruhnya ke 83 negara hanya dua hari kemudian. Filem itu turut mengatasi semua filem yang sangat dinanti-nantikan dari dunia Anglo-Amerika, termasuk filem lakonan Cillian Murphy dan filem aksi fiksyen sains lakonan Alan Ritchson, lalu menduduki tempat pertama carta filem global Netflix, merangkumi filem berbahasa Inggeris dan bukan Inggeris, selama tiga hari berturut-turut. Di luar jangkaan, penonton global turut memberikan sambutan hangat kepada karya yang tidak dipedulikan penonton tempatan di pawagam itu, termasuk dengan menjadikannya filem nombor satu di negara seperti Romania yang tidak begitu biasa dengan kandungan Korea.

Punca utama pengkritik luar negara dan penonton global tertarik serta-merta kepada 〈Humint〉 ialah keseronokan genre yang tersendiri dan spektakel visual yang dibina filem itu. Karya ini melengkapkan apa yang sering disebut sebagai 'trilogi filem perisikan lokasi luar negara' Ryoo Seung-wan selepas 〈Berlin〉 pada 2013 dan 〈Mogadishu〉 pada 2021. Ia menawarkan alternatif segar kepada penonton Barat yang sudah jemu dengan francais Hollywood yang terlalu bergantung pada CGI dan teknologi canggih seperti SIGINT.

Media filem Amerika Utara MovieWeb memuji 〈Humint〉 sebagai “karya hebat yang menggabungkan ketegangan klasik siri '007', operasi perisikan teliti 'Tinker Tailor Soldier Spy' dan aksi pemusnah ala 'John Wick'”. South China Morning Post (SCMP) dari Hong Kong pula menyifatkan adegan berbalas tembakan di lorong bersalji dan kelab malam pada bahagian akhir filem itu sebagai “penghormatan kepada 'balet tembakan' pada zaman kegemilangan pengarah John Woo” serta berkata ia “menghadirkan katarsis kepahlawanan pada tahap yang jarang dilihat sejak kebelakangan ini”.

Filem ini mengisahkan pertembungan antara Ketua Jo, ejen sulit Agensi Perisikan Nasional Korea Selatan yang memburu sindiket dadah, lakonan Jo In-sung, dengan Park Gun, ejen Kementerian Keselamatan Negara Korea Utara, lakonan Park Jung-min, di Vladivostok, Rusia, sebuah bandar pelabuhan yang dilanda cuaca amat dingin. Pertembungan mereka bukan sekadar pertikaian ideologi untuk membuktikan keunggulan satu sistem. Seorang pengulas di platform kritikan global Reddit menganalisis bahawa karya ini sarat dengan “keberanian lelaki tragik” yang mengingatkan kepada karya agung John Woo, 〈Bullet in the Head〉. Kedua-dua protagonis itu tidak lebih daripada komponen yang digunakan tanpa belas kasihan oleh sistem negara masing-masing, manakala keganasan yang mereka cetuskan lebih menyerupai perjuangan terdesak untuk terus hidup. Penonton Barat terpikat dengan gabungan emosi pilu yang menjadi ciri noir Timur dan adegan pertarungan fizikal yang menyampaikan impak pukulan dengan jelas.

Satu lagi faktor strategik kejayaan 〈Humint〉 di pasaran global ialah keberaniannya mengurangkan naratif yang rumit dan terus mengutamakan keseronokan genre. Vladivostok, Rusia, lokasi utama filem itu, digambarkan sebagai zon bebas bidang kuasa yang dipenuhi Konsulat Agung Korea Utara, mafia Rusia serta ejen Korea Selatan yang menyamar identiti. Bagi penonton Barat, kawasan sempadan yang dingin dan asing ini menjadi ruang tanpa negara yang menarik, tempat tinggalan Perang Dingin berubah menjadi jenayah moden seperti pengedaran dadah dan pemerdagangan manusia.

Sesetengah pengkritik, bagaimanapun, turut menegur kelemahan naratif yang timbul akibat usaha memaksimumkan unsur genre itu. Media Britain Ready Steady Cut menyifatkan 〈Humint〉 sebagai "filem aksi yang sangat baik tetapi pada masa sama sebuah filem thriller perisikan yang agak kasar dan cetek", sambil menegaskan ketidakseimbangan antara kedua-dua genre. Media filem City on Fire pula memberikan penilaian agak rendah, iaitu 5/10, dengan berkata bahawa “aksi semata-mata tidak mampu menutup ketiadaan watak dan naratif yang tidak meyakinkan”. Dalam kalangan pengkritik Korea sendiri, analisis Cine21 mengesahkan bahawa penekanan filem ini terletak pada kepantasan aksi, bukan ketelitian naratif, seperti yang dinyatakan dalam ulasannya: “Mungkin ada yang mengkritik kelemahan naratif atau penggambaran watak, namun filem ini menyediakan pentas yang mantap dan terus mara seolah-olah tidak mempedulikannya.”

Ironinya, ciri struktur ini — iaitu pengarahan yang tidak menuntut pengetahuan rumit tentang latar sejarah politik dan sebaliknya berfokus pada 'pertembungan fizikal watak yang mara menuju sasaran' — merendahkan halangan bahasa serta budaya. Ia menjadi pemacu utama yang menarik trafik meledak dalam persekitaran penstriman global. Dengan mengurangkan unsur sehingga ke tahap minimum, apa yang disebut sebagai 'estetika penolakan' itu mendekati hakikat populariti dan membuktikan nilai 〈Humint〉 sebagai IP global.

Media global menikmati naratif 〈Humint〉 sebagai 'thriller geopolitik fiksyen' ala James Bond atau Tinker Tailor Soldier Spy. Namun, di sebalik filem ini tersemat sejarah sebenar yang paling menyakitkan dalam institusi perisikan Korea Selatan. Motif teras yang membentuk rangka filem 〈Humint〉, yang tidak diketahui pembaca dan media Barat, ialah 'kes pembunuhan Konsul Choi Deok-geun' pada 1996.

Pada 1 Oktober 1996, dalam suasana kacau-bilau Vladivostok, Rusia, di bawah pentadbiran Yeltsin, Konsul Choi Deok-geun dari Konsulat Agung Korea Selatan dibunuh dengan kejam di tangga apartmen kediamannya. Beliau dipukul di kepala dengan objek tumpul oleh penyerang tidak dikenali sebelum racun disuntik ke dalam tubuhnya. Secara rasmi, beliau diumumkan sebagai konsul Kementerian Luar Korea Selatan. Namun, identiti sebenarnya ialah ejen sulit yang dihantar ke luar negara oleh Agensi Perancangan Keselamatan Negara, kini Agensi Perisikan Nasional.

Ketika itu, Konsul Choi memikul misi penting untuk menjejaki rangkaian penyeludupan dadah Korea Utara yang beroperasi dari Vladivostok serta dalang di sebalik pengedaran wang palsu, atau 'supernote'. Tiga ejen operasi Kementerian Keselamatan Negara Korea Utara yang telah lama mengekori beliau cuba menghalang pendedahan sumber kewangan haram rejim Korea Utara dengan membunuhnya. Kes yang berlaku hanya tiga bulan sebelum Hwang Jang-yop, tokoh tertinggi dalam fahaman Juche Korea Utara ketika itu, membelot ke Korea Selatan, secara simbolik menunjukkan bagaimana rejim Kim yang berdepan batasan untuk mengekalkan sistem telah berubah menjadi kumpulan pengganas peringkat negara bagi mendapatkan mata wang asing.

Trajektori Ketua Jo, lakonan Jo In-sung dalam 〈Humint〉, menghidupkan semula dengan tepat di layar jejak tragis yang pernah dilalui Konsul Choi Deok-geun. Selepas kehilangan Kim Soo-rin, aset manusia yang direkrutnya di Asia Tenggara, Ketua Jo pergi ke Vladivostok untuk menjejaki lokasi pemerdagangan manusia dan pengedaran dadah oleh golongan atasan Korea Utara yang berpakat dengan mafia Rusia. Wataknya menjadi penghormatan fiksyen kepada misi sulit yang pernah dilaksanakan dengan mempertaruhkan nyawa oleh ejen Agensi Perancangan Keselamatan Negara. Kemunculan Hwang Chi-sung, Konsul Agung Korea Utara di Vladivostok lakonan Park Hae-joon, sebagai dalang yang menghalang operasi ejen Korea Selatan dan mengetuai pengedaran dadah turut mencerminkan kekejaman golongan berkuasa Korea Utara yang pernah mengarahkan pembunuhan Konsul Choi Deok-geun.

Di Menara Penghormatan di sebelah pintu masuk utama Agensi Perisikan Nasional Korea Selatan, terukir 'bintang tanpa nama' bagi memperingati ejen yang terkorban ketika menjalankan operasi perisikan. Konsul Choi Deok-geun juga diabadikan sebagai salah satu bintang itu. Menurut memoir bekas ejen Agensi Perisikan Nasional, kejayaan agensi perisikan sentiasa terkubur dalam 'kesunyian', manakala hanya kegagalan dan kematian terserlah dengan bising. Di sebalik adegan tembak-menembak penuh gaya di Vladivostok yang dinikmati penonton global sambil makan bertih jagung, tersimpan pengorbanan berat seorang manusia yang gugur di koridor apartmen yang dingin di negara asing demi keselamatan tanah airnya. Di situlah akar sebenar 'maruah' berat yang dirasai tanpa sedar oleh peminat global terhadap filem ini.

Satu lagi kebenaran tersembunyi yang disorot filem ini ialah realiti rangkaian jenayah antarabangsa besar-besaran yang dikendalikan rejim Korea Utara. Penonton Barat lazimnya melihat Korea Utara sekadar sebagai negara berejimen yang tertutup dan membangunkan senjata nuklear. Namun, 〈Humint〉 membedah secara terperinci bagaimana Korea Utara berpakat dengan mafia global untuk menggerakkan 'ekonomi bawah tanah' demi kelangsungan hidup.

Pada masa ini, Korea Utara terputus sepenuhnya daripada perdagangan serta import dan eksport biasa akibat sekatan antarabangsa yang keras berikutan ujian nuklear dan provokasi peluru berpandunya. Akibatnya, pihak berkuasa Korea Utara menggunakan kaedah ekstrem seperti jenayah siber dan penyeludupan haram untuk mendapatkan dana pemerintahan. Menurut anggaran rasmi agensi perisikan, hasil jenayah Korea Utara sepanjang 2023, termasuk mata wang kripto yang dicuri melalui penggodaman, mencecah 800 bilion won.

Dalam filem itu, Konsul Agung Korea Utara Hwang Chi-sung, lakonan Park Hae-joon, berpakat dengan mafia Rusia, dengan restu atau arahan pihak berkuasa Korea Utara, untuk menyeludup dadah hingga ke tengah Gangnam. Dalam proses itu, dadah yang dikenali sebagai 'bingdu', iaitu istilah slanga bagi metamfetamina berketulenan tinggi dari Korea Utara, menjadi sumber tunai paling pasti untuk memenuhi kerakusan kepimpinan Korea Utara.

Lebih menyayat hati, proses pengumpulan modal itu mengorbankan darah dan daging rakyatnya sendiri. Chae Sun-hwa, lakonan Shin Se-kyung, yang bekerja di restoran Korea Utara 'Arirang' di Vladivostok dalam filem itu, menjadi aset manusia baharu yang menurut arahan Ketua Jo, ejen Korea Selatan, demi mendapatkan ubat dan kos rawatan kanser ibunya yang ditinggalkan di Korea Utara. Bukannya mendapat perlindungan negara, dia menjadi sasaran pemerdagangan manusia oleh mafia Rusia yang dikaitkan dengan pengedaran dadah. Malah Park Gun, ejen Kementerian Keselamatan Negara Korea Utara dan bekas tunangnya yang sepatutnya melindunginya, turut terjerumus dalam dilema serta keputusasaan mendalam apabila berdepan kebenaran bahawa negara yang ingin dilindunginya ialah kartel jenayah besar yang mengeksploitasi dan menjual rakyatnya sendiri. Filem ini menyingkap tirai ideologi lalu menghiris dengan tajam keruntuhan tadbir urus dalaman Korea Utara yang runtuh sepenuhnya di hadapan dolar dan kelangsungan hidup.

Jadi, mengapa masyarakat Korea terus menghasilkan naratif muram dan pesimis seperti 〈Humint〉? Dan mengapa penonton Korea sendiri mengabaikan kisah ini di pawagam? Untuk menjawab persoalan itu, perubahan pandangan terhadap Korea Utara yang tercermin dalam filem Korea serta keletihan terkumpul masyarakat terhadap pembingkaian keselamatan oleh kuasa politik perlu dianalisis secara mendalam.

Dalam filem komersial Korea pada masa lalu, Korea Utara menjadi wadah unjuran nasionalisme romantik. Bermula dengan 〈Swiri〉 pada 1999, diikuti 〈Joint Security Area JSA〉 (2000), 〈The Man from Nowhere's Brother〉 (2010) dan 〈Confidential Assignment〉 (2017), askar atau ejen Korea Utara mungkin mengacukan senjata kerana ideologi, tetapi akhirnya mereka ialah protagonis tragis yang perlu berpelukan sambil menangis sebagai saudara sedarah. Khususnya, pelakon lelaki tampan bertaraf teratas seperti Kang Dong-won, Gong Yoo, Jung Woo-sung dan Hyun Bin sering memainkan watak ejen Korea Utara, membentuk pola tipikal filem dua protagonis lelaki. Penonton lebih teruja dengan bromans antara watak di layar berbanding keganasan sistem Korea Utara.

Namun, selepas sidang kemuncak Amerika Syarikat-Korea Utara di Hanoi gagal pada 2019 dan hubungan antara kedua-dua Korea terputus untuk tempoh paling lama dalam sejarah, persepsi awam mula menjadi dingin. Semakin muda kelompok umur, semakin Korea Utara tidak lagi dilihat sebagai 'bangsa yang perlu disatukan', sebaliknya sebagai 'negara musuh maskulin yang perlu diawasi' serta 'risiko yang mengancam modal dan keamanan kita'. Perubahan mekanisme budaya ini menolak watak Korea Utara di layar menjadi 'Homo Sacer' seperti yang dihuraikan ahli falsafah Itali, Giorgio Agamben — iaitu 'bare life', kehidupan terpinggir yang diusir daripada perlindungan undang-undang dan boleh dibunuh tanpa sesiapa dipertanggungjawabkan.

Kim Soo-rin dan Chae Sun-hwa dalam 〈Humint〉 ialah Homo Sacer mutlak yang dicampakkan ke kawasan buta keganasan besar ini. Mereka digunakan dan kemudian dibuang oleh Korea Selatan sebagai alat perisikan yang berguna, sebelum diperah sebagai sumber pendapatan mata wang asing oleh sistem Korea Utara dan dihapuskan di lorong belakang Rusia. Penonton Korea mengabaikan filem ini di pawagam bukan kerana kemerosotan kualitinya, tetapi akibat 'keletihan budaya' untuk membayar dan berdepan dengan realiti kejam Semenanjung Korea yang tidak lagi boleh dibungkus sebagai persaudaraan romantik — wajah mengerikan negara terbahagi yang mengisar manusia sebagai komponen sistem selepas maruah mereka dihapuskan. Realiti yang amat keras ini menjadi sebab penonton tempatan menjauh, tetapi berfungsi sebagai noir geopolitik paling gelap dan menarik bagi penonton global.

Wawasan falsafah filem ini tidak terhenti pada kritikan terhadap rejim Korea Utara, sebaliknya turut membongkar tadbir urus hipokrit sistem Korea Selatan sendiri. Pada permulaan filem, kepimpinan Agensi Perisikan Nasional Korea Selatan cuba membingkaikan pengedaran dadah yang berleluasa di kawasan Gangnam bukan sebagai isu ketenteraman awam, tetapi secara paksa sebagai 'ancaman terhadap sistem oleh Korea Utara'.

Ini ialah alat yang secara terang-terangan mendedahkan mekanisme manipulasi pendapat awam 'angin Utara', iaitu penggunaan musuh luar, Korea Utara, untuk menutup kegagalan ekonomi dan diplomatik serta keruntuhan tadbir urus dalaman seperti skandal rasuah wanita pertama yang dihadapi kerajaan dalam filem itu. Ketua Jo, lakonan Jo In-sung, berdepan kebenaran pahit bahawa institusi negara yang dianggotainya mengorbankan nyawanya dan nyawa aset manusia seperti bidak catur bukan demi keadilan atau keselamatan, tetapi demi pemerintahan kekal rejim serta perlindungan golongan berkepentingan. Falsafah pesimis Ryoo Seung-wan bahawa kedua-dua sistem yang berkonfrontasi secara ekstrem, Utara dan Selatan, akhirnya tidak lebih daripada mesin besar yang bertahan dengan memangsakan individu, mencapai noktah beratnya di sini.

Operasi ketenteraan dan perang perisikan moden bergantung pada pemintasan komunikasi berteknologi tinggi (SIGINT), rangkaian pengawasan satelit berasaskan kecerdasan buatan (TECHINT) serta analisis data raya melalui penggodaman. Dalam era algoritma dan data menyusun semula aturan dunia, mengapa filem ini sengaja mengetengahkan 'perisikan manusia (Human Intelligence)' sebagai kaedah risikan paling asas dan analog untuk mendapatkan maklumat dengan berhubung, berbual serta membina hubungan dengan manusia?

Perbualan terbaru antara Ryoo Seung-wan dan saintis neurosains KAIST, Dr Jung Jae-seung, memperlihatkan falsafah teras yang merentasi filem 〈Humint〉. Ryoo meluahkan kebimbangan mendalam terhadap ancaman teknologi bahawa “zaman akan tiba apabila TV pintar dan algoritma AI menganalisis anak mata serta keadaan emosi penonton dalam masa nyata, lalu mula adegan kedua filem, mengubah naratif tanpa batas mengikut arah yang diingini setiap penonton”. Dalam masyarakat hiperhubung yang semua pembolehubahnya dikira dan kecenderungan manusia dimanipulasi sebagai data, ketidakpastian terbesar yang tidak mampu diramalkan oleh mana-mana algoritma ialah 'intuisi' dan 'belas kasihan' manusia.

Penggerak naratif 〈Humint〉 bukan ideologi negara atau modal besar, tetapi hubungan tidak sempurna antara manusia yang terluka. Ketua Jo kembali terjun ke medan maut bukan kerana arahan negara, tetapi kerana rasa bersalah sebagai manusia terhadap aset manusia pertamanya, Kim Soo-rin, yang gagal dilindunginya. Park Gun dari Kementerian Keselamatan Negara Korea Utara pula tidak mampu menghapuskan bekas tunangnya, Chae Sun-hwa, walaupun mengetahui wanita itu bekerja sebagai aset manusia Korea Selatan, lalu terseksa dalam dilema maut. Dari sudut kecekapan AI, tindakan mereka ialah 'kesilapan' mutlak. Namun, kesilapan itulah satu-satunya gelombang yang membuktikan maruah manusia di bawah penindasan sistem.

Seperti yang dinyatakan ulasan Cine21, yang menyelamatkan dunia menuju kehancuran ini bukan teknologi canggih atau naratif besar, tetapi “keazaman manusia yang memutuskan untuk membayar harga yang sewajarnya”. Ryoo, yang mentakrifkan pembikinan filem sebagai 'seni hubungan' yang lahir daripada kerjasama manusia dan pertembungan modal, mempertahankan dengan penuh semangat maruah serta kehendak bebas yang menjadi milik manusia dan tidak boleh ditenggelami masyarakat data melalui filem aksi yang kasar ini.

Kesimpulannya, trajektori 〈Humint〉 ialah contoh terbaik pemeliharaan nilai IP yang patut menjadi hala tuju kandungan K moden, selain bahan pengajaran berharga tentang cara budaya dijadikan modal. Apabila filem yang menelan modal besar sebanyak 23.5 bilion won hanya meraih keputusan sederhana dengan 1.98 juta penonton di negara sendiri, pilihan mereka bukan alasan cetek atau kompromi. Mereka percaya pada 'maruah' hakiki yang hanya dimiliki kandungan yang dihasilkan dengan baik, lalu mengemudikan kapal merentasi jendela pawagam yang sempit menuju lautan global Netflix.

Eksperimen mereka berjaya kerana 〈Humint〉 tidak cuba menambah sesuatu secara paksa bagi memenuhi selera penonton global. Sebaliknya, filem itu tanpa belas kasihan mengurangkan naratif berlebihan dan menumpukan hakikat genre serta sifat primitif aksi. Karya itu tidak cuba mengajar teks sensitif yang sangat Korea — luka sejarah 1996, ekonomi pendapatan mata wang asing haram Korea Utara dan percanggahan politik dalam masyarakat Korea — sebaliknya menyembunyikannya dengan halus di celah serpihan adegan tembak-menembak yang kasar.

Daripada eksekutif C-suite global hingga penonton biasa di Romania, penonton di seluruh dunia bersorak untuk karya ini merentasi halangan bahasa kerana gambaran terdesak tentang keterasingan dan kelangsungan hidup individu yang mengalir di sebaliknya berfungsi sebagai kebenaran sejagat yang diterima di mana-mana pelosok dunia hari ini. Inilah 'teori modal maruah' baharu kandungan K, apabila analisis mendalam dan falsafah yang teguh menggerakkan modal. 〈Humint〉 membuktikan dengan sempurna melalui rekod kejayaan luar biasa selepas ditolak pasaran tempatan bahawa apabila jurang paling menyakitkan dan gelap sebuah negara terbahagi diangkat menjadi genre aksi yang kasar, ia mampu menjadi bahasa global paling berkuasa dan canggih di dunia