[magazine kave]=Lee Tae-rim, dziennikarz
W wąskim salonie, przy niskim stole, cała rodzina siedzi razem. Dźwięk telewizora jest głośny, ale głośniejszy jest krzyk Park Hae-mi (Park Hae-mi). Mówi, że nie uczy się, że chce schudnąć, że ma złe oceny... Burza narzekań ogarnia dom. W kącie Lee Soon-jae (Lee Soon-jae) demonstruje absurdalne cechy osobowości, pokazując niepotrzebny charyzmę, a Lee Joon-ha (Jung Joon-ha) jak zwykle tylko się uśmiecha. Zapach świeżo ugotowanej zupy ramen, dłonie porządkujące mundur szkolny, a także sylwetki synów wychodzących z hukiem zamykających drzwi. Sitcom 'Bez przeszkód w górę' zaczyna się od tego niezwykle zwyczajnego momentu w codziennym życiu. Jednak ta zwyczajność, w miarę upływu odcinków, staje się monumentalnym krajobrazem, który rzadko jest zastępowany w historii koreańskiego sitcomu. Podobnie jak 'Przyjaciele' uczyniły kawiarnię Central Perk ikoną, 'Bez przeszkód w górę' utrwaliło wąski salon jako miniaturę koreańskiej rodziny.
W centrum dramatu znajduje się rodzina Lee Soon-jae, znana jako 'Rodzina Soon-jae'. Lee Soon-jae, który jest dyrektorem kliniki medycyny wschodniej i uważa się za głowę rodziny, jest bezkompromisowy pod względem wieku, autorytetu i uporu. Na zewnątrz jest poważnym dyrektorem, ale w momencie, gdy wchodzi do domu, zamienia się w nieodpowiedzialnego dziadka, który wywołuje różne wypadki. Można by powiedzieć, że przypomina Homera Simpsona w przebraniu 70-letniego koreańskiego starca. Jego przeciwniczką jest synowa i koleżanka po fachu, Park Hae-mi. Hae-mi, która traktuje samorozwój i dietę jak religię, stara się przekształcić wszystko w domu w 'sukcesywne życie' według własnych standardów. W tym wszystkim Lee Joon-ha jest zawsze osobą, która jest jak worek treningowy, nieustannie poddawana presji. Ten ojciec, który ma niejasne uczucia, umiejętności i obecność, za każdym razem, gdy próbuje naprawić sytuację, wywołuje jeszcze większe wypadki. Można by powiedzieć, że jest to koreańska wersja Phila Dunphy'ego z 'Nowoczesnej rodziny'.
W linii braterskiej kluczowym punktem jest kontrast między psotnym Lee Yoon-ho (Jung Il-woo) a wzorowym uczniem Lee Min-ho (Kim Hye-sung). Yoon-ho nie interesuje się nauką i musi wywołać jakiś absurdalny wypadek przynajmniej raz dziennie, aby poczuć się spełniony. Z drugiej strony, Min-ho to wzorowy uczeń, który żyje w ścisłym harmonogramie, sam siebie popychając do przodu. Jednak dramat nie przedstawia ich jako prostego 'niedojrzałego vs. idealnego ucznia'. Yoon-ho jest dziwaczny, ale pełen uczuć, a Min-ho jest inteligentny, ale niezdarny w wyrażaniu emocji. Ich kłótnie są portretem rodzeństwa w okresie dojrzewania, a jednocześnie ukazują rywalizację, w której pragną być do siebie podobni, ale nie chcą tego przyznać. To jak napięcie między Andrew a Fletcherem w 'Whiplash', tylko w wersji braterskiej.
Absolutnie nierealne, ale niezwykle realistyczne
Osobą, która wprowadza decydujący podział i energię do tego domu, jest nowa nauczycielka angielskiego, Seo Min-jeong (Seo Min-jeong). Min-jeong, nauczycielka 'Konglish', która wróciła z Ameryki, nie ma niczego zwyczajnego w swoim charakterze, sposobie mówienia ani myślenia. W szkole jest manipulowana przez uczniów, a w domu wprowadza się jako lokatorka, zaczynając wspólne życie z rodziną Soon-jae. Pojawienie się Min-jeong wprowadza emocjonalne wstrząsy w relacje braci Yoon-ho i Min-ho. Dla Yoon-ho Min-jeong staje się obiektem pierwszej miłości, a dla Min-ho jest 'dorosłą, ale dziecinną osobą', której nie potrafi zrozumieć. Relacje tych trzech osób, przechodzące między klasą, dachem a ulicą, pozostawiają dziwne uczucie ekscytacji i smutku, nawet w lekkim tonie sitcomu. To jakby '500 dni miłości' przekształcone w format sitcomu, z nutą słodko-gorzkiego smaku.
Linia szkolna to kolejny kluczowy element. W przestrzeni liceum, gdzie splatają się relacje między uczniami a nauczycielami, rodzicami a szkołą, 'Bez przeszkód w górę' dokładnie ukazuje codzienność i zmartwienia nastolatków. Żarty pełne buntu, drżące ręce przed biurem nauczycieli, kłótnie o jedzenie i zastyganie twarzy przy odbiorze świadectwa. Każdy odcinek ma lekkie tematy, ale emocje, które się za nimi kryją, są zaskakująco poważne. Pierwsza miłość, przyjaźń i rywalizacja, niepewność co do sytuacji w domu i przyszłości, wszystko to towarzyszy śmiechowi jak cień. Podobnie jak 'Freaks and Geeks' ukazało outsiderów amerykańskiego liceum, 'Bez przeszkód w górę' uchwyciło zwykłych uczniów koreańskiego liceum.
Jak przystało na sitcom, struktura opowieści jest ściśle epizodyczna. Pewnego dnia w centrum uwagi znajduje się absurdalna historia miłosna Lee Soon-jae, a innego dnia to świadectwo Yoon-ho, bunt Min-ho lub błąd Seo Min-jeong stają się głównym wątkiem. Mimo to, w miarę gromadzenia się odcinków, między postaciami tworzy się wyraźna narracyjna oś. Kto kogo lubi, kto jest zawiedziony, jakie traumy noszą w sobie, to wszystko powoli się ujawnia. W miarę postępu fabuły te relacje zbliżają się do siebie, tworząc emocjonalne fale, które wykraczają poza komedię. Jednak chciałbym zostawić zakończenie i to, jak postacie się zmieniają, dla tych, którzy jeszcze nie widzieli tego dramatu. Siła 'Bez przeszkód w górę' polega na tym, jak śmiech i uczucia gromadzą się aż do samego końca, a następnie jak się zmieniają i pozostają w pamięci.
Nie tylko komedia, ale sitcom o doskonałej wartości artystycznej
Powód, dla którego 'Bez przeszkód w górę' uznawane jest za szczyt koreańskiego sitcomu, nie polega tylko na tym, że jest zabawne. To dzieło jest doskonałe nie tylko pod względem gęstości śmiechu, ale także w przedstawieniu złożoności postaci i realizmu. Najpierw spójrzmy na postacie. Lee Soon-jae to ostatnie pokolenie patriarchalnego społeczeństwa, a jednocześnie osoba, która jest najwcześniej wykorzystywana jako obiekt kpin. Próbuje rządzić rodziną autorytarnym tonem, ale w rzeczywistości jest najwięcej samotnym i dumnym starcem. W momencie, gdy jest ignorowany przez wnuki, w każdej chwili, gdy traci swoje miejsce w domu, reaguje przesadnie. Ta przesada staje się komedią, ale widzowie jednocześnie odkrywają w nim znajome 'twarz kogoś z naszej rodziny'. Podobnie jak Woody z 'Toy Story', który boi się, że zostanie zepchnięty na bok przez nową zabawkę, Lee Soon-jae obawia się, że zostanie zepchnięty przez czas.
Podobnie jest z Park Hae-mi. Na zewnątrz jest twardą matką skoncentrowaną na samorozwoju i egoistyczną lekarz, ale gdy się przyjrzeć, jest osobą pełną niepokoju. Jej obsesja na punkcie ocen, wagi i przyszłości dzieci odzwierciedla strach przed tym, że świat, w którym żyje, może się w każdej chwili zawalić. Dramat nie przedstawia Hae-mi jako jednostronnej złej postaci czy maszyny do narzekania. Czasami przejmuje rolę głowy rodziny bardziej intensywnie niż mąż, a czasami pokazuje niedojrzałość jako kobieta i matka. Dlatego reakcje widzów nie są skrajne, ale stają się coraz bardziej złożone w miarę upływu odcinków. Czasami jest irytująca, ale zrozumiała, czasami absurdalna, ale wzruszająca. Można by pomyśleć, że tak by wyglądała matka z 'Lady Bird', gdyby mieszkała w Korei.
Narracja braci Yoon-ho i Min-ho jest kluczowym powodem, dla którego ten sitcom zdobył ogromną popularność wśród nastoletnich widzów. Wolność Yoon-ho idealnie odzwierciedla drobny bunt młodzieży tamtych czasów. Zasypianie na lekcjach, granie w gry w tajemnicy, rzucanie żartów nauczycielowi i bycie za to karanym, a w domu udawanie pewności siebie, które w końcu wychodzi na jaw, to wszystko jest bardzo realistyczne. Jednak postać ta nie stała się jedynie 'problemowym nastolatkiem' dzięki epizodom, które delikatnie ukazują jego emocje. Niespodziewane gesty troski wobec Min-jeong czy rodziny, momenty, w których odpuszcza, mimo że wie, że poniesie straty, sprawiają, że staje się 'problemowym, ale nie do znienawidzenia młodym człowiekiem'. Podobnie jak bohater 'Ferrisa Buellera', który łamie zasady, ale jest kochany, ukazuje istotę postaci, która jest lubiana mimo swoich wybryków.
Min-ho dostarcza innego rodzaju realizmu. Dobry i sumienny wzorowy uczeń, ale jednocześnie student, który zmaga się z presją. Zawsze nosi na sobie ciężar bycia 'dobrym dzieckiem'. Strach przed spadkiem ocen, przed rozczarowaniem oczekiwań, czy przed tym, że będzie mniej kochany niż jego brat, przenika wszystkie jego działania. Dlatego czasami wybuchająca złość Min-ho jest w dramacie bardzo uderzająca. Postać nastolatka, który jest zmuszony do bycia 'dobrym' zarówno w szkole, jak i w domu, jest skondensowana w tej postaci. Podobnie jak 'Boyhood' uchwyciło czas dorastania, Min-ho ukazuje presję dorastania.
Żywe postacie w stanie nirwany
Dialogi i sytuacje w 'Bez przeszkód w górę' są na tyle rytmiczne, że nawet teraz nie wydają się przestarzałe. Nawet sceny, które wydają się improwizowane, mają solidną strukturę. Ten sam humor nie jest powtarzany dwa razy, a większość 'gagów postaci' naturalnie wynika z osobowości postaci. Przesadna mimika Lee Soon-jae, bezpośredni styl Park Hae-mi, niezdarne nawyki językowe Lee Joon-ha, przesadne reakcje Seo Min-jeong, naiwne bezpośrednie uwagi Yoon-ho, a także poważne przesady Min-ho, wszystkie mają swoje unikalne obszary humoru. Dzięki temu, niezależnie od tego, która postać jest na pierwszym planie w każdym odcinku, widzowie śmieją się w rytmie, który jest im znany. To jak w zespole jazzowym, gdzie każdy instrument wydobywa inny urok podczas solówki.
Reżyseria i montaż utrzymują szybkie tempo typowe dla sitcomów, ale odważnie zwalniają w emocjonalnych scenach. Zwykle sitcomy koncentrują się na punktach komediowych, co często prowadzi do skracania scen emocjonalnych. Jednak 'Bez przeszkód w górę' zatrzymuje kamerę w momentach wzruszenia. Na przykład, gdy łzy Min-ho, który nie potrafi ukryć swojego zawodu wobec ojca, są uchwycone w zbliżeniu, lub gdy Yoon-ho, mimo że zachowuje się samowolnie, ujawnia swoje prawdziwe uczucia, muzyka i kąt kamery całkowicie odbiegają od rytmu komedii. Dzięki temu małemu przełomowi widzowie zaczynają myśleć nie tylko o 'po prostu śmiesznej historii', ale o 'życiu tych ludzi'. To jak w 'Scrubs', gdzie w międzyczasie poruszane są tematy śmierci i straty w szpitalnej komedii, przekraczając granice gatunku.
Wykorzystanie przestrzeni jest również doskonałe. Salon, kuchnia, korytarz, dach, korytarz szkolny i klasa, a także dach i sklepik... Choć pojawia się tylko kilka zestawów, różnorodność w ustawieniu kamery i ruchu jest bogata. Szczególnie dach jest ważnym miejscem emocjonalnym. To tam odbywają się żarty, ucieczki, wyznania i obietnice. Przestrzeń dachu, z tłem codziennego Seulu, funkcjonuje jak wentyl dla nastolatków, młodych dorosłych i dorosłych. Gdy w domu jest duszno, a w klasie ciasno, postacie często wchodzą na dach. Kamera uchwyca je z daleka, na chwilę odkładając śmiech sitcomu, by spojrzeć na ich sylwetki. Podobnie jak kawiarnia Central Perk w 'Przyjaciołach' czy restauracja w 'Proszę pana', dach staje się świętym miejscem tego dramatu.
Jak leczyć ból zakończenia
Powód, dla którego to dzieło łączy pokolenia, leży w odpowiednim 'proporcjonalnym połączeniu rzeczywistości i fantazji'. To nie opowieści o skandalach w rodzinach bogatych czy brutalnych przestępstwach, ale historie ludzi, które mogłyby zdarzyć się w naszym otoczeniu. Zamiast tego na tej codzienności nakłada się lekko nierealistyczne przesady i fantazje. Absurdalne czyny Lee Soon-jae, komiksowe wydarzenia w klasie, sytuacje powstające z przypadkowych zbieżności, to wszystko, co rzadko się zdarza w rzeczywistości. Jednak emocje, które je podstawiają, są całkowicie realistyczne. Zawód, zazdrość, poczucie niższości, ekscytacja pierwszą miłością i poczucie straty, pragnienie uznania przez rodziców, chęć szacunku od dzieci. Te emocje są tak realne, że nawet nieco przesadzone ustawienia są łatwo akceptowane przez widzów. Podobnie jak filmy Pixara, które stawiają zabawki lub potwory w roli głównej, ale ich emocje są całkowicie ludzkie.
Oczywiście są też punkty krytyki. W miarę postępu fabuły w drugiej połowie, wątki miłosne i emocjonalne stają się nieco dramatyczne, co powoduje dystans od początkowego lekkiego tonu sitcomu. Szczególnie niektóre narracje postaci zmierzają w nadmiernie tragiczny kierunek, co do dziś budzi kontrowersje. Dla niektórych zakończenie wydawało się świeżym pomysłem, a dla innych było przesadą, która nie była konieczna. Podobnie jak zakończenie 'Jak poznałem waszą matkę', stało się tematem kontrowersji dzielącej fanów. Ponadto sposób wykorzystania niektórych postaci kobiecych oraz żarty dotyczące wyglądu i nauki mogą być w dzisiejszych czasach odczuwane jako niewygodne. Nawet biorąc pod uwagę ówczesne emocje i kontekst historyczny, warto krytycznie spojrzeć na te aspekty, gdy ogląda się to ponownie.
Mimo to, powód, dla którego 'Bez przeszkód w górę' jest wciąż wspominane, leży w tym, że miłość do postaci jest widoczna na ekranie. Zespół produkcyjny nie traktuje postaci jedynie jako narzędzi do śmiechu. Nawet jeśli postać zachowuje się absurdalnie, w pewnym momencie ujawnia swoje słabości. Pokazują smutne sylwetki Lee Soon-jae, bezradne westchnienia Park Hae-mi, małą, nieśmiałą odwagę Lee Joon-ha, naiwne szczere uczucia Yoon-ho oraz niezdarny bunt Min-ho, a także wrażliwe serce Seo Min-jeong. Widzowie przez ten proces zaczynają postrzegać postacie na ekranie nie jako 'urządzenia wywołujące śmiech', ale jako 'osoby, do których można się przywiązać'. Podobnie jak postacie z 'Biura', które na początku wydają się dziwaczne, a z czasem stają się urocze.
Dzieło, które będzie wspominane przez 20 lat
To idealny wybór dla tych, którzy chcą się śmiać i odprężyć w zabieganym życiu, ale nie chcą, aby ten śmiech był zbyt płytki. Już po kilku odcinkach można się wciągnąć, a w pewnym momencie pojawia się niespodziewane wzruszenie. Gdy kończy się dzień, a oglądanie czegokolwiek na Netflixie lub w powtórkach wydaje się zbyt mało satysfakcjonujące, 'Bez przeszkód w górę' staje się całkiem dobrym wyborem. To jak pocieszająca potrawa, która zawsze jest sycąca i przytulna.
Dla tych, którzy oglądali to jako dzieci, a teraz chcą zobaczyć to ponownie jako dorośli, ten dramat może wydawać się zupełnie innym dziełem. W scenach, które kiedyś były śmieszne, teraz widać serca pokolenia rodziców, a niezdarne wybory nastolatków, które wtedy były niezrozumiałe, teraz stają się znacznie bardziej wyraźne. To dzieło doskonale pokazuje, jak zmienia się punkt empatii w miarę upływu lat, nawet przy oglądaniu tych samych scen. Podobnie jak w 'Toy Story', gdzie emocje różnią się w zależności od tego, czy oglądamy to jako dzieci, czy jako dorośli, 'Bez przeszkód w górę' również daje różne odczucia w zależności od wieku.
Chciałbym również polecić to dzieło tym, którzy szukają czegoś do obejrzenia z rodziną. Nie jest zbyt intensywne dla rodziców i dzieci, a jednocześnie nie jest nudne. Niektórzy mogą myśleć o swojej rodzinie, gdy widzą Lee Soon-jae i Park Hae-mi, a inni mogą przypominać sobie swoje młodsze ja, gdy patrzą na Yoon-ho i Min-ho. W ten sposób, po obejrzeniu całego dramatu, rozmowa przy stole może się nieco zmienić. W tym sensie 'Bez przeszkód w górę' stawia wciąż aktualne pytanie. Dlaczego tak bardzo się ze sobą zderzamy, a mimo to nie możemy zrezygnować z rodziny? Podobnie jak 'Mała Miss Sunshine' odkrywa znaczenie rodziny poprzez podróż z zepsutą rodziną, 'Bez przeszkód w górę' odpowiada na to samo pytanie poprzez zamieszanie w wąskim salonie.