[KAVE=Choi Jae-hyuk] Jest mężczyzna, który często odwiedza komisariat, będąc pod wpływem alkoholu. Nazywa się Oh Dae-su (Choi Min-sik), nie jest ani wzorem cnót, ani złoczyńcą, po prostu zwykłym mężczyzną, który "przetrwał dzisiaj". Pewnej deszczowej nocy, przed urodzinami córki, nagle znika podczas rozmowy z przyjacielem. Zniknął jakby porwany przez obcych, a gdy otwiera oczy, znajduje się w ciasnym pomieszczeniu. Nie ma okna, ani naturalnego światła, tylko telewizor i codziennie dostarczane pierogi oraz podejrzany dozorca.
Nikt nie mówi mu, dlaczego został uwięziony ani jak długo ma tu być. Gdyby był bohaterem powieści Kafki, zapewne rozmyślałby o absurdzie biurokracji, ale Oh Dae-su ma tylko telewizor, z którego płyną wieści ze świata, oraz narastającą złość. Czas mija, a on zaznacza go czerwoną linią na ścianie, ćwiczy ucieczkę, stukając w beton, i zamiast worka bokserskiego uderza w powietrze, budując swoją formę. Wyobrażając sobie dzień, w którym drzwi się otworzą, powtarza myśli o zemście, a jego twarz stopniowo zamienia się w coś bardziej przypominającego bestię niż "Hrabiego Monte Christo".
Po 15 latach, pewnego dnia, zostaje nagle uwolniony, jakby to była kapryśna gra kogoś. Nie otrzymał powiadomienia o zwolnieniu ani nie został uratowany przez policję. Budzi się po narkozie na wysokim dachu, wciąż trzymając papierosa i telefon, a przed jego oczami rozciąga się miasto, które jest subtelnie inne niż przed uwięzieniem.
Oh Dae-su najpierw śledzi wskazówki dotyczące pokoju, w którym był uwięziony. Proces odkrywania, co wydarzyło się z jego rodziną przez te 15 lat, przypomina scenę z horroru. Jego twarz staje się coraz bardziej szorstka i rozpaczliwa, a widzowie zdają sobie sprawę, że to nie jest zwykła historia o ucieczce, lecz skomplikowana gra na planszy.
Mido, zbawienie czy przynęta?
Osobą, którą spotyka w tym procesie, jest Mido (Kang Hye-jung). Młoda sushi szefowa, która znalazła Oh Dae-su leżącego po tym, jak zostawił post na forum internetowym, jest niezdarna, ale w dziwny sposób silna, trzymając się jego boku. Mido odczuwa jednocześnie współczucie, ciekawość i niewytłumaczalną, niejasną przyciąganie do mężczyzny, którego życie zostało skradzione, i powoli otwiera swoje serce.
Oni razem śledzą ślady miejsca uwięzienia, a smak pierogów staje się wskazówką do zawężenia podejrzanych. Wyglądają jak para detektywów, ale w tej relacji kryje się dziwna emocja, której nie można łatwo wyjaśnić. Ich niepewna podróż, nie wiadomo, czy jest to "miłość", która ratuje, czy może kolejna pułapka, trwa dalej.
W końcu pojawia się osoba odpowiedzialna za uwięzienie Oh Dae-su. Lee Woo-jin (Yoo Ji-tae), człowiek z bogatym i skomplikowanym planem, zadaje Oh Dae-su pytanie: "Dlaczego myślisz, że cię uwięziłem?" W tym momencie, ścigający, który przybył, aby odkryć prawdę, staje się nie uczestnikiem śledztwa, lecz "uczestnikiem gry". Lee Woo-jin nie ukrywa swojej tożsamości, otwierając luksusowy penthouse, i proponuje, aby Oh Dae-su samodzielnie odkrył powód 15-letniego uwięzienia, jakby był gospodarzem quizu.
Gniew Oh Dae-su staje się coraz silniejszy, ale widzowie zaczynają dostrzegać inne emocje. Ta historia nie jest tylko dziwną zemstą jednego mężczyzny, ale raczej powrotem do tragedii, która zaczęła się dawno temu, jak w mitologii greckiej Ojdypie, wędrówką ku własnym winom.
Dalszy rozwój wydarzeń to spiralne schody prowadzące w głąb otchłani. Oh Dae-su przypomina sobie, że drobne słowa i czyny, które uważał za nieistotne w szkole, mogły zrujnować życie kogoś innego. Proces otwierania pokoi pamięci przypomina detektywistyczną sztukę "Sherlocka Holmesa", ale jednocześnie wydaje się być drogą pokuty, w której staje twarzą w twarz ze swoimi winami.
Szkoła, starzy przyjaciele, dawne plotki - wszystko ożywa jak kawałki puzzli. Im bliżej prawdy, tym przemoc staje się bardziej okrutna, a emocje bardziej ekstremalne. Film zostawia widzów z najważniejszą tajemnicą tuż przed otwarciem ostatnich drzwi. Zakończenie "Oldboya" jest naprawdę śmiertelne jak cios boksera, a zranione miejsce boli przez wiele dni.
„Wizualna destrukcja” i „szokująca historia” pytają o twoje życie
Prawdziwa siła "Oldboya" polega na tym, że nie konsumuje tej brutalnej narracji jako jedynie prowokacyjnej zemsty, ale wnika głęboko w słabość człowieka, który nie może znieść pamięci, poczucia winy i spojrzeń innych. Reżyser Park Chan-wook czerpie szkielet opowieści z japońskiego komiksu, ale sposób, w jaki nadaje filmowi mięso i krew, jest zupełnie inny.
Jedną z najbardziej znanych scen jest słynna akcja w korytarzu w długim ujęciu. Walka Oh Dae-su z dziesiątkami ludzi z jednym narzędziem jest na zupełnie innym poziomie niż efektowne strzelanie w "Matrixie" czy taniec z mieczem w "Kill Bill". Skupia się na chwiejnych ciałach, ciężkim oddechu i mocnych uderzeniach. Jego sylwetka, przesuwająca się krok po kroku, nosi w sobie czas, który spędził, stukając w ścianę przez 15 lat. Ta scena była hołdem dla wielu dzieł, od serii "Daredevil" po "Kingsman", ale wciąż trudno jest przebić ciężar oryginału. Jak zespoły, które wykonują utwory Beatlesów, mogą naśladować formę, ale nie mogą skopiować pilności, która się w niej kryje.
Kolory, muzyka i projekt scenografii są również ogromnymi filarami wspierającymi dzieło. Mroczne purpury i czerwienie wizualizują pragnienia i winy postaci, a penthouse Lee Woo-jina ujawnia jego zniekształcone poczucie władzy w zimnym, uporządkowanym minimalizmie. Gra aktorska Choi Min-sika, Yoo Ji-tae i Kang Hye-jung jest kluczowym elementem, który przekształca ten dziwaczny świat w rzeczywistość.
Szczególnie Oh Dae-su grany przez Choi Min-sika ma ekstremalnie szeroki zakres emocji, od pijackiej nieporadności na początku po rozpacz poniżej ludzkiego poziomu w drugiej części. Już samo zbliżenie na jego twarz sprawia, że widzowie czują, jakby usłyszeli połowę dialogów. Lee Woo-jin grany przez Yoo Ji-tae z kolei ogranicza swoje wyrazy twarzy, pokazując pustą rozpacz w spokojnym tonie. To napięcie między gorącym a zimnym utrzymuje napięcie filmu do samego końca.
„Powszechne lęki i etyczne dylematy, które pokochała publiczność”
Powód popularności jest zaskakująco prosty. "Oldboy" zadaje pytanie, które każdy z nas mógłby zadać, nawet w ekstremalnie wykrzywionych okolicznościach. "Co by było, gdyby jedno nieprzemyślane słowo, które rzuciłem, stało się blizną, która nigdy się nie zagoi?" To pytanie staje się jeszcze bardziej ostre w erze mediów społecznościowych. Kto wie, jak jeden post zamieszczony w szkole lub jedno żartobliwe zdanie rzucone podczas imprezy mogły zmienić życie kogoś innego?
Pojawia się również pytanie: "Jak daleko można zrozumieć zemstę jako ludzką emocję?" Film nie opowiada się łatwo po żadnej ze stron. Zamiast tego zmusza widzów do wyciągnięcia własnych wniosków na podstawie ich doświadczeń i etyki. Dlatego to dzieło wywołało różnorodne interpretacje, które przekraczają pokolenia i narodowości. Niektórzy nazywają to "najlepszym filmem o zemście", inni mówią, że to "szczyt tragedii w koreańskim kinie". Quentin Tarantino chwalił film, zdobył nagrodę Jury na Festiwalu Filmowym w Cannes, a Spike Lee próbował go zremake'ować, ale został przytłoczony ciężarem oryginału. W każdym razie, ocena, że jest to film, który trudno zapomnieć po obejrzeniu, jest jednomyślna.
„Najlepszy film o zemście na świecie, którego nie ma nigdzie indziej”
Publiczność, którą chciałbym polecić "Oldboya", jest zaskakująco szeroka. Po pierwsze, widzowie, którzy lubią filmy gatunkowe, ale są zmęczeni przewidywalnymi opowieściami o bohaterach w stylu "Iron Mana", doświadczą w tym filmie zupełnie nowej katarsis. Nie ma znaczenia, czy Oh Dae-su odniesie zwycięstwo, czy porażkę. Proces obserwowania, jak twarz człowieka, który wytrzymuje do końca, może być tak rozpaczliwa i piękna, jest jak doświadczenie oglądania walki bokserskiej z ringu.
Dla widzów ceniących wizualną i reżyserską doskonałość, "Oldboy" jest dziełem, które trzeba zobaczyć. Każda scena, każdy kadr, nawet spojrzenie aktora są starannie zaplanowane, a im więcej razy się je ogląda, tym więcej nowych znaczeń się odkrywa. Jak w "Vertigo" Hitchcocka czy "Rashomon" Kurosawy, ten film ujawnia różne warstwy, nawet po wielokrotnym obejrzeniu.
Jednak nie chciałbym polecać go tym, którzy oczekują lekkiej rozrywki. Pytania, które film stawia, nie są wcale lekkie, więc po napisach końcowych można czuć się nieco nieswojo. To nie jest film, który można oglądać, chrupiąc popcorn, jak "Avengers", ale raczej formalne danie, które trzeba spokojnie zjeść i strawić samodzielnie.
Jeśli jesteś gotów ponieść ciężar tego przygnębiającego wrażenia, "Oldboy" pozostanie jednym z najbardziej intensywnych doświadczeń w twoim życiu filmowym. Dla tych, którzy szukają brutalnego lustra, które zmusza do refleksji, oraz dla tych, którzy chcą zobaczyć, jak daleko może sięgać koreańskie kino, ten film jest wciąż aktualnym wyborem. Minęło ponad 20 lat od premiery w 2003 roku, ale pytania, które stawia "Oldboy", wciąż są aktualne. Może im bardziej skomplikowany staje się świat, tym dłużej ten film przetrwa.