తెరపై పేలిన 52 ఏళ్ల కిందటి తూటా, 2026లో సియోల్ నగర వీధి మధ్యలో దిగింది. దర్శకుడు హర్ జిన్-హో తెరకెక్కించి, యూ హే-జిన్, పార్క్ హే-ఇల్, లీ మిన్-హో ప్రధాన పాత్రలు పోషించిన 〈ది అసాసిన్స్ (The Assassins)〉 చుట్టూ ఇప్పుడు చెలరేగిన కలకలం, ఒక వాణిజ్య చిత్రం దేశపు అత్యంత లోతైన చారిత్రక గాయాన్ని తాకి సామాజిక అంతర్యుద్ధాన్ని ఎలా రగిలించగలదో చూపించే అత్యంత నాటకీయ ఉదాహరణ.
విడుదలైన వెంటనే 20 లక్షల మంది ప్రేక్షకులను దాటి బాక్సాఫీస్‌లో అగ్రస్థానానికి చేరిన ఈ చిత్రం, ప్రస్తుతం థియేటర్ల లోపలా వెలుపలా పూర్తిగా భిన్నమైన రెండు పోరాటాలను ఎదుర్కొంటోంది. థియేటర్లలో 1974 ఆగస్టు 15న మాజీ అధ్యక్షుడు పార్క్ చుంగ్-హీపై జరిగిన హత్యాయత్నం (ప్రథమ మహిళ యుక్ యంగ్-సూ కాల్పులకు గురైన ఘటన) వెనుక మర్మాన్ని ఛేదించే పకడ్బందీ థ్రిల్లర్‌కు ప్రేక్షకులు ఆకర్షితులవుతుంటే, బయట సంప్రదాయవాద సంస్థల ఫిర్యాదులు, కేసులు, ప్రధాన నటుడు యూ హే-జిన్ ఇంటి ముందు నిరసనలు సాగుతున్నాయి. ఉగ్రదాడి బెదిరింపుల కారణంగా బుసాన్ అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవం (BIFF) అధికారిక కార్యక్రమాల్లో కొన్నింటిని, నటుడు లీ మిన్-హో పాల్గొనాల్సిన కార్యక్రమాన్ని రద్దు చేయాల్సి రావడం వంటి అపూర్వమైన ప్రత్యక్ష ఘర్షణలూ చోటుచేసుకుంటున్నాయి.
రెడిట్ (Reddit) సహా ప్రపంచవ్యాప్త ఆన్‌లైన్ సమూహాలు, విదేశీ సినీ విమర్శకులు ఈ విచిత్ర పరిణామంపై దృష్టి పెట్టడానికి కారణం స్పష్టం. అర్ధశతాబ్దానికి పైగా గడిచిన ఘటన, 21వ శతాబ్దపు అత్యాధునిక ప్రజాస్వామ్య దేశంలో రోజువారీ జీవితాన్ని స్తంభింపజేసేంత తీవ్రతను ఇంకా ఎలా నిలుపుకుందన్నదే ఆ ప్రశ్న.
‘జ్ఞాపకాలపై గుత్తాధిపత్యాన్ని’ ఎదిరిస్తున్న కొరియా సినిమా ఆర్కైవ్ పోరాటం
పాశ్చాత్య దృష్టితో చూస్తే, 〈ది అసాసిన్స్〉 అనుసరించిన కథన వ్యూహం ఆలివర్ స్టోన్ దర్శకత్వంలో 1991లో వచ్చిన 〈జేఎఫ్‌కే〉, డేవిడ్ ఫించర్ తీసిన 〈జోడియాక్〉 చిత్రాల సరసన నిలుస్తుంది. ప్రభుత్వం అధికారికంగా ముగించి, మూసివేసిన చారిత్రక ఘటన రికార్డులను సూక్ష్మంగా పరిశీలించి, వాటి మధ్య మిగిలిన తార్కిక ఖాళీలను సినిమా కల్పనతో పూరించే ప్రయత్నమిది. కథలో ఘటన వెనుక ఉన్నవారిని, ఘటనాస్థలంలోని వైరుధ్యాలను పట్టుదలగా తవ్వే పాత్రికేయుడు, దర్యాప్తు అధికారి దృష్టికోణాలు అధికారిక చరిత్ర ఇంకా జవాబివ్వని ప్రశ్నలను వదలకుండా వెంటాడతాయి.
సమస్య ఏమిటంటే, దక్షిణ కొరియా సమాజంలో 1970ల కాలం కేవలం ‘గతం’ కాదు; నేటి రాజకీయ చట్టబద్ధతతో నేరుగా ముడిపడిన ‘ప్రశ్నించరాని పవిత్ర స్థలం’గా పనిచేస్తోంది. వేగవంతమైన ఆర్థిక వృద్ధి గురించిన ఘనకథ, నిరంకుశ పాలన కాలపు చీకటి కోణం అనే రెండు మహాకథనాలు ఢీకొనే చోట, 〈ది అసాసిన్స్〉 సంధించిన సినిమా ప్రశ్నలను కొందరు ‘కళాత్మక వ్యక్తీకరణ’గా కాకుండా ‘వ్యవస్థను, జ్ఞాపకాలను అవమానించడంగా’ భావించారు.
ఫ్రెంచ్ చరిత్రకారుడు పియెర్ నోరా (Pierre Nora) ప్రతిపాదించిన ‘జ్ఞాపకాల స్థలాలు’ (Lieux de mémoire) సిద్ధాంతాన్ని తీసుకుంటే, దక్షిణ కొరియా ఆధునిక చరిత్రలోని కీలక మలుపులు సామాజిక ఏకాభిప్రాయం ద్వారా స్థిరపడిన ‘చరిత్ర’గా ఇంకా మారలేదు. ప్రతి వర్గం వాటిపై తనకే ప్రత్యేక హక్కు ఉందని వాదించే పోరాట స్థలాలుగా మిగిలాయి. 〈సియోల్ స్ప్రింగ్〉 1979 సైనిక తిరుగుబాటును మళ్లీ ముందుకు తెచ్చి తరాల మధ్య చారిత్రక అవగాహనను కదిలించినట్లే, 〈ది అసాసిన్స్〉 1974 నాటి విషాదాన్ని తిరిగి బహిరంగ చర్చలోకి తీసుకురావడం ద్వారా ‘చరిత్రను గుర్తుంచుకునే, లిఖించే హక్కు ఎవరికి ఉంది?’ అనే మౌలిక అధికార పోరాటానికి నిప్పంటించింది.
కల్పనకు, జర్నలిజానికి మధ్య సరిహద్దు; ‘భౌతిక సెన్సార్‌షిప్’లోని వైరుధ్యం
విదేశీ పాఠకులను ఎక్కువగా దిగ్భ్రాంతికి గురిచేసేది భావజాల వివాదం తీవ్రత కాదు, అది వ్యక్తమవుతున్న తీరు. కల్పన జోడించిన వాణిజ్య చిత్ర కథను నిరసించేందుకు కల్పిత పాత్ర పోషించిన నటుడి వ్యక్తిగత స్థలమైన ఇంటిని చుట్టుముట్టడం, ఆసియాలో అతిపెద్ద చలనచిత్ర పండుగ అయిన బుసాన్ అంతర్జాతీయ చలనచిత్రోత్సవం భద్రతకు ముప్పు తెచ్చి నటులు అక్కడికి రాకుండా అడ్డుకోవడం—పాశ్చాత్య ప్రజాస్వామ్య సమాజాల్లో అరుదుగా కనిపించే దృశ్యాలు.
ప్రభుత్వ అధికారంతో జరిగే అధికారిక ముందస్తు సెన్సార్‌షిప్ కనుమరుగైన స్థానంలో, భావజాలంతో సంఘటితమైన ప్రయోజన సమూహాలు, అభిమాన వర్గాల భౌతిక బలం జోక్యం చేసుకునే ‘ప్రైవేటీకరించిన సెన్సార్‌షిప్’ (Privatized Censorship) యుగం వచ్చేసింది. విచిత్రమేమిటంటే, ఈ తీవ్ర వ్యతిరేకత, ప్రదర్శన నిలిపివేయాలన్న డిమాండ్లే సినిమాకు అనుకోని ప్రచారంగా మారి, 20–30 ఏళ్ల వయసువారిని థియేటర్లకు రప్పించే ఉత్ప్రేరకంగా పనిచేశాయి.
ప్రపంచ మీడియా అధ్యయనకారులు కొరియా చారిత్రక నేపథ్య చిత్రాలకు ఉన్న ప్రత్యేక స్థానాన్ని గమనిస్తున్నారు. హాలీవుడ్ వరుస సూపర్‌హీరో చిత్రాలు, సురక్షితంగా పాత మేధోసంపత్తినే మళ్లీ వాడుకోవడంలో కూరుకుపోయి సామాజిక అంశాలపై మాట్లాడే శక్తిని కోల్పోతుండగా, కొరియా వాణిజ్య సినిమా పెట్టుబడి అత్యంత సున్నితమైన, ప్రమాదకరమైన ఆధునిక చరిత్ర అంశాలను నేరుగా తాకుతూ, ప్రేక్షకాదరణతోపాటు బహిరంగ చర్చనూ సాధిస్తోంది. సినిమా కేవలం వినోదాన్ని దాటి, వ్యవస్థాగత రాజకీయాలు, వార్తామాధ్యమాలు పరిష్కరించలేకపోయిన చారిత్రక రుణాన్ని వాటి బదులు తీర్చేందుకు ప్రయత్నించే ‘ప్రత్యామ్నాయ జర్నలిజం’ పాత్రను పోషిస్తోంది.
ప్రశ్నించరాని అంశాలేవీ లేకపోతేనే చరిత్ర ముందుకు సాగుతుంది
అయితే 〈ది అసాసిన్స్〉 ఎంచుకున్న సినిమా కల్పన, కుట్ర కోణం చారిత్రక వాస్తవ సత్యానికి ఎంతవరకు సరిపోతాయన్న దానిపై తీవ్రమైన విద్యాసంబంధ, విమర్శనాత్మక చర్చ జరగాల్సిందే. చారిత్రక విషాదాన్ని వాణిజ్య ఉత్కంఠకు సాధనంగా వాడుకున్నారన్న విమర్శను కూడా సృష్టికర్త ఎదుర్కోవాల్సిందే.
కానీ ప్రశ్నించడాన్నే అడ్డుకోవడం వల్ల సత్యాన్ని ఎన్నటికీ కాపాడలేమన్నది స్పష్టం. ఆష్విట్జ్ తర్వాతి జర్మనీ, వియత్నాం యుద్ధం, వాటర్‌గేట్ తర్వాతి అమెరికా నిరంతర సినిమా పునఃచిత్రణ, బాధాకరమైన ఆత్మపరిశీలన ద్వారా జాతీయ గాయాలను అధిగమించినట్లే, ఒక సమాజపు సాంస్కృతిక పరిపక్వత తనకు అత్యంత బాధ కలిగించే లోపాల గురించి ఎంత స్వేచ్ఛగా మాట్లాడగలదన్న దానిపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
ఇప్పుడు 〈ది అసాసిన్స్〉 చుట్టూ జరుగుతున్న ఈ విచిత్ర కలకలం, దక్షిణ కొరియా సమాజం ఆలస్యంగా చవిచూస్తున్న ఎదుగుదల బాధ; అదే సమయంలో, వైరుధ్యంగా, కొరియా సినిమాకున్న అత్యంత సహజమైన జీవశక్తికి నిదర్శనం. తుపాకీ మోత 1974లో వినిపించింది. కానీ ఆ మోత మిగిల్చిన ప్రతిధ్వనిని ఎలా నమోదు చేయాలి, ఎలా అర్థం చేసుకోవాలి అన్నదానిపై 2026లో దక్షిణ కొరియాలో సాగుతున్న సాంస్కృతిక పోరాటం, ఈ క్షణంలోనూ ప్రపంచవ్యాప్త ప్రేక్షకుల ముందుకు అత్యంత బరువైన ప్రశ్నను తెస్తోంది. చరిత్ర న్యాయస్థానంలో కళ ఎంతవరకు ప్రశ్నించగలదు? అసౌకర్యం కలిగించే ఆ ప్రశ్నను ఎదుర్కోవడానికి మనం సిద్ధంగా ఉన్నామా?