තිරය මත පත්තු වූ වසර 52කට පෙර වෙඩි උණ්ඩයක්, 2026 සෝල් නුවර තාර පාර මැදට වැදී තිබේ. අධ්‍යක්ෂ හෝ ජින්-හෝගේ අධ්‍යක්ෂණයෙන්, යූ හේ-ජින්, පාර්ක් හේ-ඉල් සහ ලී මින්-හෝ ප්‍රධාන චරිත නිරූපණය කරන 〈ඝාතකයෝ (The Assassins)〉 චිත්‍රපටය වටා දැන් මතුව ඇති කැලඹීම, වාණිජ චිත්‍රපටයකට රටක අතිශය සංවේදී ඓතිහාසික කම්පනය ස්පර්ශ කර සමාජීය සිවිල් යුද්ධයක් අවුළුවාලිය හැකි ආකාරය පෙන්වන වඩාත් නාටකාකාර උදාහරණයකි.
තිරගත වූ වහාම ප්‍රේක්ෂකයන් මිලියන දෙක ඉක්මවා බොක්ස් ඔෆිස් හි ඉහළම තැනට පැමිණි මේ නිර්මාණය, දැන් සිනමාහල් තුළත් ඉන් පිටතත් එකිනෙකට සම්පූර්ණයෙන් වෙනස් සටන් දෙකකට මුහුණ දෙයි. සිනමාහල් තුළ, 1974 අගෝස්තු 15 වැනිදා සිදු වූ හිටපු ජනාධිපති පාර්ක් චුං-හී ඝාතනය කිරීමට දැරූ ප්‍රයත්නයේ (යුක් යොං-සූ මහත්මිය වෙඩි වැදීමට ලක් වූ සිද්ධියේ) අබිරහස හඹා යන සූක්ෂ්ම ත්‍රාසජනක කතාවට ප්‍රේක්ෂකයෝ වශී වී සිටිති. සිනමාහල්වලින් පිටත, ගතානුගතික කණ්ඩායම්වල නඩු සහ පැමිණිලි, ප්‍රධාන නළු යූ හේ-ජින්ගේ නිවස ඉදිරිපිට විරෝධතා, එපමණක් නොව ත්‍රස්ත තර්ජන හේතුවෙන් බුසාන් ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලේ (BIFF) ඇතැම් නිල වැඩසටහන් සහ නළු ලී මින්-හෝගේ උත්සව අවලංගු වීම දක්වා ගිය පෙර නොවූ විරූ භෞතික ගැටුමක් හටගෙන තිබේ.
රෙඩිට් (Reddit) ඇතුළු ජාත්‍යන්තර සබැඳි ප්‍රජාවන් සහ විදේශීය සිනමා විචාරකයන් මේ අමුතු තත්ත්වයට දැන් අවධානය යොමු කරන්නේ මන්ද යන්න පැහැදිලිය. අඩ සියවසකටත් වඩා පැරණි සිදුවීමක්, 21 වැනි සියවසේ අති නවීන ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී රටක දෛනික ජීවිතය අඩපණ කිරීමට තරම් ප්‍රබල පුපුරනසුලු බවක් තවමත් රඳවාගෙන සිටින්නේ කෙසේද යන්නයි ඒ ප්‍රශ්නය.
‘මතකයේ ඒකාධිකාරයට’ එරෙහි K-සිනමාවේ ලේඛනාගාර අරගලය
බටහිර දෘෂ්ටිකෝණයෙන් බැලූ විට, 〈ඝාතකයෝ〉 අනුගමනය කරන ආඛ්‍යාන උපාය 1991දී ඔලිවර් ස්ටෝන් අධ්‍යක්ෂණය කළ 〈JFK〉 හෝ ඩේවිඩ් ෆින්චර්ගේ 〈සෝඩියැක්〉 චිත්‍රපටයට සමාන වේ. රාජ්‍යය නිල වශයෙන් අවසන් කර මුද්‍රා තැබූ ඓතිහාසික සිදුවීමක වාර්තා (Archive) අන්වීක්ෂයකින් පිරික්සා, ඒවායේ පේළි අතර ඇති තාර්කික හිඩැස් සිනමාත්මක පරිකල්පනයෙන් පිරවීම එම ක්‍රමයයි. චිත්‍රපටයේ සිදුවීම පිටුපස ඇති බලවේග සහ සිද්ධි ස්ථානයේ පරස්පරතා දැඩි ලෙස හාරා බලන මාධ්‍යවේදියාගේ සහ විමර්ශකයාගේ බැල්ම, නිල ඉතිහාසය මෙතෙක් පිළිතුරු නොදුන් ප්‍රශ්න දිගින් දිගටම මතු කරයි.
ගැටලුව වන්නේ කොරියානු සමාජය තුළ 1970 දශකය නිකම්ම ‘අතීතය (Past)’ නොව, වත්මන් දේශපාලනික සුජාතභාවය සමඟ සෘජුව බැඳුණු ‘ශුද්ධ භූමියක් (Sanctuary)’ ලෙස ක්‍රියා කිරීමයි. වේගවත් ආර්ථික වර්ධනයේ පුරාවෘත්තය සහ අධිකාරිවාදී යුගයේ අඳුරු පැත්ත යන මහා ආඛ්‍යාන දෙක ගැටෙන තැන, 〈ඝාතකයෝ〉 මතු කළ සිනමාත්මක ප්‍රශ්නය ඇතැමුන් පිළිගත්තේ ‘කලාත්මක ප්‍රකාශනයක්’ ලෙස නොව ‘දේශපාලන ක්‍රමයට සහ මතකයට කළ අපහාසයක්’ ලෙසය.
ප්‍රංශ ඉතිහාසඥ පියෙර් නෝරා (Pierre Nora) සංකල්පගත කළ ‘මතකයේ ස්ථාන (Lieux de mémoire)’ න්‍යාය අනුව කිවහොත්, කොරියානු නූතන ඉතිහාසයේ ප්‍රධාන හැරවුම් ලක්ෂ්‍ය සමාජීය එකඟතාවකින් පසු ‘ඉතිහාසය’ බවට තැන්පත් වී නැත. ඒවා තවමත් එක් එක් කඳවුර තමන්ට පමණක් හිමිකම් ඇතැයි කියන අරගල භූමි ලෙස පවතී. 〈සෝල් හි වසන්තය〉 1979 හමුදා කැරැල්ල යළි මතු කරමින් පරම්පරා අතර ඓතිහාසික අවබෝධය සෙලවූවා සේම, 〈ඝාතකයෝ〉 1974 ඛේදවාචකය යළි පොදු සංවාදයට ගෙන එමින් ‘ඉතිහාසය මතක තබා ගැනීමටත් ලියා තැබීමටත් අයිතිය ඇත්තේ කාටද?’ යන මූලික බල අරගලය අවුළුවා තිබේ.
ප්‍රබන්ධය සහ පුවත්පත් කලාව අතර සීමාවත්, ‘භෞතික වාරණයේ’ පරස්පරයත්
විදේශීය පාඨකයන්ට වඩාත් කම්පනයක් ඇති කරන්නේ මතවාදී විවාදයේ තීව්‍රතාව නොව, එය ප්‍රකාශ වන ආකාරයයි. ප්‍රබන්ධ පරිකල්පනය ඇතුළත් වාණිජ චිත්‍රපටයක අන්තර්ගතයට විරෝධය දැක්වීමට, ප්‍රබන්ධ චරිතයක් රඟපෑ නළුවකුගේ පෞද්ගලික අවකාශය (නිවස) වටලෑමත්, ආසියාවේ විශාලතම සිනමා උළෙල වන බුසාන් ජාත්‍යන්තර චිත්‍රපට උළෙලේ ආරක්ෂාවට තර්ජනය කර නළු නිළියන්ගේ පැමිණීම වැළැක්වීමත් බටහිර ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී සමාජවල දුර්ලභ දසුනකි.
රාජ්‍ය බලය විසින් සිදු කරන නිල පූර්ව වාරණය අතුරුදන් වූ තැනට, මතවාදයෙන් සන්නද්ධ අභිලාෂ කණ්ඩායම් සහ රසික කණ්ඩායම්වල භෞතික බලය මැදිහත් වන, ඊනියා ‘පෞද්ගලීකරණය වූ වාරණයේ (Privatized Censorship)’ යුගය පැමිණ තිබේ. පරස්පරය නම්, මෙවැනි අන්ත ප්‍රතිචාර සහ ප්‍රදර්ශනය තහනම් කරන්නැයි කරන ඉල්ලීම්, චිත්‍රපටයටම ප්‍රචාරයක් වී වයස අවුරුදු 20ත් 39ත් අතර පරම්පරාව සිනමාහල් වෙත ගෙන්වීමේ උත්ප්‍රේරකයක් බවට පත්වීමයි.
ජාත්‍යන්තර මාධ්‍ය විද්වතුන් කොරියානු යුග චිත්‍රපටවල (Period Drama) සුවිශේෂී ස්ථානය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරති. හොලිවුඩය ෆ්‍රැන්චයිස් සුපිරි වීර කතා සහ අවදානම් රහිත පැරණි බුද්ධිමය දේපළ යළි යළිත් භාවිතයට සීමා වී සමාජීය හඬක් නැති කර ගනිද්දී, කොරියානු වාණිජ සිනමාවේ ප්‍රාග්ධනය නූතන ඉතිහාසයේ වඩාත් සංවේදී හා අනතුරුදායක පුපුරන ස්ථානවලට සෘජුව පහර දෙමින්, ජනප්‍රියත්වයත් පොදු සංවාදයක් ගොඩනැගීමත් එකවර සාක්ෂාත් කරයි. ඒ අනුව සිනමාව සරල විනෝදාස්වාදයකින් ඔබ්බට ගොස්, ආයතනගත දේශපාලනයට සහ මාධ්‍යයට විසඳාගත නොහැකි වූ ඓතිහාසික ණය වෙනුවට පියවීමට උත්සාහ කරන ‘නියෝජිත පුවත්පත් කලාවක’ භූමිකාව ඉටු කරයි.
ඉතිහාසය ඉදිරියට ගෙන යන්නේ ශුද්ධ භූමි නොතකන ප්‍රශ්න පමණි
සැබැවින්ම, 〈ඝාතකයෝ〉 චිත්‍රපටයේ සිනමාත්මක නිදහස සහ කුමන්ත්‍රණවාදී දෘෂ්ටිය ඓතිහාසික සත්‍යයට කොතරම් ගැළපේද යන්න පිළිබඳ දැඩි ශාස්ත්‍රීය හා විචාරාත්මක විවාදයක් පැවැත්විය යුතුය. ඓතිහාසික ඛේදවාචකයක් වාණිජමය ත්‍රාසය උපදවන මෙවලමක් ලෙස භාවිත කළ බවට එල්ල වන විවේචනය ද නිර්මාණකරු භාරගත යුතුය.
එහෙත් පැහැදිලි කරුණ නම්, ප්‍රශ්න කිරීමම වළක්වාලීමට දරන උත්සාහයකින් කිසිසේත් සත්‍යය රැකගත නොහැකි බවයි. අවුෂ්විට්ස්වලින් පසු ජර්මනියත්, වියට්නාම් යුද්ධයෙන් හා වෝටර්ගේට් සිද්ධියෙන් පසු එක්සත් ජනපදයත්, අඛණ්ඩ සිනමාත්මක නිරූපණ සහ වේදනාකාරී ස්වයං විමර්ශනය ඔස්සේ ජාතික කම්පනයෙන් මිදුණා සේම, සමාජයක සංස්කෘතික පරිණතභාවය රඳා පවතින්නේ එයට තමන්ගේ වඩාත් වේදනාකාරී අඳුරු පැති ගැන කෙතරම් නිදහසේ කතා කළ හැකිද යන්න මතය.
දැන් 〈ඝාතකයෝ〉 වටා ඇති අමුතු කැලඹීම, කොරියානු සමාජය පමා වී ගෙවන වැඩීමේ වේදනාවක් මෙන්ම, පරස්පර ලෙස, K-සිනමාව සතු වඩාත් හීලෑ නොවූ ජීව ශක්තියට සාක්ෂියකි. වෙඩි හඬ ඇසුණේ 1974දී වුවත්, එයින් ඉතිරි වූ දෝංකාරය සටහන් කර අර්ථකථනය කරන්නේ කෙසේද යන්න වටා 2026 කොරියාවේ පැවැත්වෙන සංස්කෘතික යුද්ධය, මේ මොහොතේත් ලොව පුරා ප්‍රේක්ෂකයන් හමුවේ ඉතා බරපතළ ප්‍රශ්නයක් තබයි. ඉතිහාසයේ අධිකරණය හමුවේ කලාවට කොපමණ දුරක් ප්‍රශ්න කළ හැකිද? ඒ අපහසු ප්‍රශ්නයට මුහුණ දීමට අප සූදානම්ද?