Yeroo ammaa, platformii miidiyaa hawaasaa TikTok irratti ‘Korean Diet Medicine’ (daawwannaa dieteetii Kooriyaa) irratti hashtag fi yaada gurguddaa mul'achaa jiru. K-POP irraa ka'ee, ‘K’ bu'aa isaa drama irraa gara qabeenya yaalaa ce'aa jira. Rakkoon jiru, “daawwannaa burqaa diimaa” yookaan “daawwannaa pinkii” jedhaman kun, dhugumatti bu'aa qabaa? Yookaan yaala yaalaa ta'uu hin dandeenye? Yaada sirrii hin qabne. TikTok, trendii jalqabaa fi haala mul'atuuf, fayyadamummaa fi nagaa yaada hin qabu. Kuni, ‘yeroo ta'ee qofa’ jechuun, gurgurtaa gurguddaa fi yaada gurguddaa irratti hunda'aa jira. Dhugumatti, Kaanam Haaniyoonii Kooriyaa keessatti, haala kanaan walqabatee, gurguddaa ta'uu fi hojii jalqabaa ta'uu isaanii mirkaneessuu. Kanaaf, Kaanam Haaniyoonii ‘bu'aa ol'aanaa’ isaanii, K-yaalaa hin mirkaneeffamneef balaa ta'uu danda'a.
Dhugumatti, ‘daawwannaa dieteetii Kooriyaa’ kan ta'e, yaala yaalaa Kooriyaa kan ‘Haanbang’ jedhamuun beekamu. Seenaa dheeraa qaba, garuu fayyaa, kan bu'aa ol'aanaa ta'uu qabu, seenaa mirkaneeffame ta'uu qaba. Kanaaf, TikTok irratti daawwannaa dieteetii Kooriyaa irratti mul'atu, haala salphaa ta'een ilaaluun hin danda'amu.
Waan hedduu yaaddessaa ta'e, daawwannaa dieteetii Kooriyaa irratti mul'atu. Kaanam M Haaniyoonii, daawwannaa ‘pinkii’ kan dhangala'aa qamadii qopheessuu fi mirkaneeffachuu danda'uu. Dhugumatti, dhangala'aa fi halluu, yaala yaalaa keessatti barbaachisummaa fi bu'aa hin qabu. Kuni, ‘K’ humna fi yaala Kooriyaa kan ‘moodii gaarii’ jedhamuun, gurgurtaa fi yaala online irratti hunda'aa jira. Kaanam M Haaniyoonii, bakka 25 qaba, gurgurtaa online fi ergaa alaa qopheessuu danda'a. Dhugumatti, Kaanam M Haaniyoonii irraa adda ta'ee, yaala yaalaa Lammiiwwan Kooriyaa keessatti, yaala yaalaa E-clinic fi yaala I Haaniyoonii kan seera qabeessa ta'een walqabatee, yaala yaalaa fi seenaa walitti dhufeenya qabu.
Amma, daawwannaa dieteetii Kooriyaa kan hawwii qaban, dhugumatti maali? Qabeenya isaa, Maahuang dha. Maahuang, bu'aa isaa, yaala yaalaa ammayyaa wajjin walqabatee, gargar baafata.
Wigobi, GLP-1 fakkaataa ta'ee, sammuu keessatti hojjata, dhugaa fi dhugaa ta'uu isaa mirkaneessuu fi dhugaa ta'uu isaa mirkaneessuu. Garuu, daawwannaa dieteetii Kooriyaa, Maahuang bu'aa isaa. Maahuang, Ephedrine fi Pseudoephedrine kan jedhaman alkaloidii qabata.
Ephedrine, yaala yaalaa gargar baafata, kunis, akka namni sochii cimaa gochaa jiru yookaan, haala balaa keessa jiru, yaala yaalaa gargar baafata. Yeroo ammaa, wigobi, dhugaa ta'uu isaa mirkaneessuu fi dhugaa ta'uu isaa mirkaneessuu. Maahuang, bu'aa isaa, yaala yaalaa gargar baafata.
Kanaaf, Maahuang fi kaafee walitti dhufeenya qabaachuun, bu'aa ta'uu isaa mirkaneessuu, garuu, bu'aa kanaan walqabatee, rakkoo cimaa ta'uu danda'a. Ephedrine, dhukkuba onnee, dhukkuba hamaa, dhukkuba onnee, fi dhukkuba hamaa ta'uu danda'a. Akkasumas, dhukkuba hamaa fi dhukkuba hamaa ta'uu danda'a.
Rakkoo kanaaf, FDA, bara 2004 irraa kaasee, Ephedrine alkaloidii qabatanii gurgurtaa dhorkaa ta'ee. Rakkoon jiru, Kooriyaa keessatti, Haaniyoonii, dhukkuba yaalaa fi yaala yaalaa ta'uu mirkaneessuu. Kaanam Haaniyoonii, dhorkaa ta'ee, bu'aa isaa gurgurtaa fi gurgurtaa irratti hunda'aa jira.
Akkaataa seera FDA, Ephedrine qabatanii gurgurtaa, gurgurtaa alaa ta'ee, seera qabeessa ta'uu danda'a. UPS fi gurgurtaa alaa, dhorkaa ta'ee, gurgurtaa dhorkaa ta'ee. Haa ta'u malee, Kaanam M Haaniyoonii, daawwannaa dieteetii Kooriyaa, ammas Ameerikaa fi biyyoota biroo gurgurtaa alaa ta'ee.
Gareen mootummaa, hojii isaanii dhorkaa ta'ee, gargaarsa ta'ee. Ministirri Fayyaa, seera yaalaa irratti, yaala yaalaa fi yaala yaalaa ta'ee. Dhugumatti, yaala yaalaa Kooriyaa keessatti, yaala yaalaa fi yaala yaalaa ta'ee. Seenaa Kooriyaa keessatti, yaala yaalaa fi yaala yaalaa ta'ee.
Amma, Kaanam Haaniyoonii, yaala yaalaa Kooriyaa, yaala yaalaa fi yaala yaalaa ta'ee. Dhugumatti, Kooriyaa keessatti, yaala yaalaa fi yaala yaalaa ta'ee. Dhugumatti, Kooriyaa keessatti, yaala yaalaa fi yaala yaalaa ta'ee. Dhugumatti, Kooriyaa keessatti, yaala yaalaa fi yaala yaalaa ta'ee.
