[MAGAZINE KAVE=خبرنگار سو این‌هه] کنسرت تور برزیل گروه بی‌تی‌اس (BTS) با جنجال کاهش تعداد نمایشگرهای بزرگ روبه‌رو شده و این ماجرا به تحقیقات رسمی نهادهای محلی حمایت از مصرف‌کننده انجامیده است. در حالی که شمار نمایشگرها از ۱۲ به ۴ کاهش یافته و بلیت‌هایی با قیمت بالا، تا سقف ۴٬۳۰۳ رئال برای بخش VIP، به فروش رسیده‌اند، اطلاع‌رسانی پیشاپیش برگزارکنندگان به مسئلهٔ اصلی تبدیل شده است.
در کنسرت‌های بزرگ جهانی، دو صحنه وجود دارد: صحنه‌ای که تماشاگر واقعاً می‌بیند و صحنه‌ای که هنگام خرید بلیت در ذهنش تصور کرده است. هرچه فاصلهٔ میان این دو صحنه بیشتر شود، فارغ از کیفیت اجرای هنری، مسئلهٔ اعتماد هم مطرح می‌شود.
این شکاف اکنون در مرکز جنجال پیرامون BTS در برزیل قرار دارد.
BTS در روزهای ۲۸، ۳۰ و ۳۱ اکتبر، کنسرت‌های تور جهانی «ARIRANG» را در ورزشگاه موروم‌بی‌اس (MorumBIS) در سائوپائولو، برزیل برگزار می‌کند. اما در آستانهٔ نخستین اجرا، توجه هواداران، یعنی ARMY، نه‌فقط به فهرست تازهٔ آهنگ‌ها یا لباس‌های صحنه، بلکه به نمایشگرهای بزرگ ورزشگاه نیز معطوف شده است.
در تورهای پیشین در کره، آمریکا، اروپا، مکزیک و مناطق دیگر از ۱۲ نمایشگر LED استفاده شده بود. اما در تور آمریکای جنوبی، ۴ نمایشگر نصب‌شده روی سازهٔ مرکزی به کار می‌روند. از نظر تعداد، نمایشگرها به یک‌سوم شمار پیشین رسیده‌اند.
با این حال، اگر اصل ماجرا را صرفاً مقایسهٔ «۱۲ در برابر ۴» بدانیم، تنها نیمی از آن را دیده‌ایم.
نمی‌توان صرفاً بر اساس این‌که تعداد نمایشگرها به یک‌سوم کاهش یافته، نتیجه گرفت ارزش کنسرت یا کیفیت تماشا نیز به همان نسبت پایین آمده است. تجربهٔ تماشای واقعی به عواملی چون مساحت صفحه‌ها، ارتفاع نصب، زاویهٔ دید، وضوح تصویر و فاصله از صندلی‌ها بستگی دارد.
مسئله این است که هواداران با چه انتظاری از شرایط کنسرت بلیت خریده‌اند و برگزارکنندگان اطلاعاتی را که مبنای شکل‌گیری این انتظار بوده، تا چه اندازه دقیق ارائه کرده‌اند.
۵۱۸ شکایت… نارضایتی هواداران به تحقیق رسمی دولت انجامید
جنجال کنسرت BTS در برزیل از انجمن‌های آنلاین هواداران آغاز شد، اما اکنون به حوزهٔ رسیدگی اداری به امور مصرف‌کنندگان کشیده شده است.
سازمان ملی حمایت از مصرف‌کنندهٔ برزیل (Senacon)، زیرمجموعهٔ وزارت دادگستری و امنیت عمومی این کشور، در ۲۲ اکتبر از برگزارکنندهٔ کنسرت، لایو نیشن برزیل، و فروشندهٔ بلیت، تیکت‌مستر برزیل، توضیح رسمی خواست.
مسئله‌ای که دولت بررسی می‌کند فقط تعداد نمایشگرها نیست. مقام‌ها می‌خواهند مشخص کنند ساختار صحنهٔ ویژهٔ کنسرت برزیل چه زمانی تعیین شده و این موضوع از چه راهی به خریداران بلیت اطلاع داده شده است.
مدارکی که Senacon درخواست کرده شامل تعداد، اندازه و محل نصب نمایشگرها؛ دلایل فنی و اجرایی تغییر ساختار؛ ارزیابی دید از بخش‌های مختلف صندلی‌ها؛ تبلیغات و نقشهٔ چیدمان صندلی‌ها هنگام فروش بلیت؛ و شکایت‌های مصرف‌کنندگان و اقدامات جبرانی است.
نهاد حمایت از مصرف‌کنندهٔ ایالت سائوپائولو، Procon-SP، نیز جداگانه وارد عمل شده است.
به گزارش رسانه‌های محلی، از ژانویه تا ۲۱ اکتبر امسال، در مجموع ۵۱۸ شکایت مصرف‌کنندگان دربارهٔ تور BTS به Procon-SP رسیده است. ۴۶۰ مورد از این شکایت‌ها به ساختار کنسرت مربوط می‌شود؛ یعنی حدود ۸۸٫۸ درصد از کل شکایت‌ها.
این آمار به معنای آن نیست که نقص در کنسرت یا نقض قانون اثبات شده است. با این حال، نشان می‌دهد ساختار محل برگزاری به یکی از مهم‌ترین موارد نارضایتی خریداران تبدیل شده است.
نگرانی هواداران به‌ویژه بر صندلی‌هایی متمرکز است که از صحنه فاصلهٔ زیادی دارند. در ورزشگاه‌های بزرگ که فاصلهٔ تماشاگر با خواننده زیاد است، نمایشگر LED صرفاً وسیله‌ای تزئینی نیست؛ بلکه راهی مهم برای دیدن چهره‌ها، رقص و طراحی تصویری دوربین‌هاست.
محل نصب نمایشگرها می‌تواند تجربهٔ تماشاگران را حتی در بخش‌های مختلف یک ورزشگاه تغییر دهد.
به همین دلیل است که مقام‌های برزیلی خواستار ارائهٔ ارزیابی دید از بخش‌های مختلف ورزشگاه شده‌اند.
توضیحات لایو نیشن… مهم‌تر از «کوچک‌تر بودن صحنه»، این است که «چه زمانی اطلاع داده شد»
لایو نیشن برزیل در بیانیه‌ای که ۲۶ اکتبر منتشر کرد، پذیرفت که صحنهٔ تور آمریکای جنوبی با صحنه‌های مناطق دیگر تفاوت دارد.
لایو نیشن توضیح داد: «چهار نمایشگر LED روی برج‌های مرکزی قرار گرفته‌اند و هر کدام رو به یکی از جهت‌های ورزشگاه هستند. این طراحی برای ارائهٔ تجربه‌ای ۳۶۰ درجه از کنسرت انجام شده است.»
این شرکت برای توضیح تفاوت ساختار در مناطق مختلف، به محدودیت‌های لجستیکی و برنامهٔ زمانی اجراها اشاره کرد. به گفتهٔ شرکت، این تصمیمی اجرایی برای برگزاری تور در چند شهر آمریکای جنوبی بوده است.
این شرکت همچنین مدعی شد ساختار کنسرت برزیل در نقشهٔ رسمی مراسم که هنگام آغاز فروش بلیت در آوریل ۲۰۲۶ منتشر شده بود، منعکس شده است.
این توضیح در عین حال که به بحث‌ها پایان نمی‌دهد، پرسش تازه‌ای را مطرح می‌کند:
آیا نقشهٔ چیدمان صندلی‌ها هنگام فروش، تعداد واقعی نمایشگرها و تفاوت در میدان دید را به‌اندازهٔ کافی برای تماشاگران روشن می‌کرد؟
این‌که جایگاه صحنه و بخش‌های تماشاگران در صفحهٔ خرید بلیت مشخص شده باشد، با این‌که مصرف‌کننده توانسته باشد آرایش بصری کنسرت را دقیقاً درک کند، یکسان نیست.
تشخیص تعداد یا ارتفاع نمایشگرهای بزرگ و این‌که از کدام صندلی‌ها دیده می‌شوند، فقط بر اساس نقشهٔ دوبعدی صندلی‌ها دشوار است.
البته این‌که در کنسرت‌های BTS در کشورهای دیگر از صحنه‌ای خاص استفاده شده، خودبه‌خود تعهدی قراردادی ایجاد نمی‌کند که همان صحنه در برزیل نیز ارائه شود. همچنین باید میان انتظاری که هواداران بر اساس ویدئوهای کنسرت‌های خارج از کشور پیدا کرده‌اند و شرایط کنسرتی که در برزیل واقعاً عرضه شده است، تفاوت گذاشت.
بنابراین، محور اصلی بررسی حقوقی به این پرسش ختم نمی‌شود که «چرا تعداد نمایشگرها از کشورهای دیگر کمتر بود؟»
باید بررسی شود هنگام فروش چه اطلاعاتی ارائه شده و آیا این اطلاعات به‌اندازهٔ کافی موارد مهم برای تصمیم‌گیری خریدار را توضیح داده است یا نه.
اینجاست که مسئلهٔ طراحی و اجرای کنسرت به مسئلهٔ حقوق مصرف‌کننده تبدیل می‌شود.
صندلی ۶۸۰ رئالی و VIP با قیمت ۴٬۳۰۳ رئال… قیمت‌ها متفاوت‌اند، اما مسئولیت اطلاع‌رسانی یکسان است
قیمت‌هایی که تیکت‌مستر برزیل برای کنسرت اعلام کرده، بسته به نوع جایگاه تفاوت زیادی داشت.
قیمت عادی جایگاه ایستادهٔ آرکیبانکادا (Arquibancada) ۶۸۰ رئال، صندلی‌های اختصاصی طبقهٔ بالا ۹۸۰ رئال، صندلی‌های اختصاصی طبقهٔ پایین ۱٬۰۸۰ رئال و بخش ایستاده ۱٬۲۵۰ رئال بود.
بستهٔ VIP که مزایایی مانند حضور در بخش بررسی صدا را شامل می‌شد، با قیمت عادی ۴٬۳۰۳ رئال به فروش رسید. خرید آنلاین ممکن است مشمول کارمزد خدمات جداگانه باشد.
تفاوت قیمت‌ها روشن است. اما فارغ از این‌که مصرف‌کننده بلیت را در کدام بازهٔ قیمتی خریده باشد، اصل لزوم اطلاع‌رسانی دقیق دربارهٔ شرایط اصلی تماشا تغییری نمی‌کند.
این پرونده همچنین نشان می‌دهد که محصولات گران‌قیمت VIP و جایگاه‌های عادی ممکن است با انواع متفاوتی از ریسک روبه‌رو باشند.
خریداران بخش‌های نزدیک به صحنه ممکن است نسبت به جایگاه واقعی تماشا و مسیرهای رفت‌وآمد حساس باشند. در مقابل، تماشاگرانِ صندلی‌های دورتر ممکن است بیش از دیگران به اندازه و آرایش صفحه‌هایی وابسته باشند که اجراکنندگان روی صحنه را نمایش می‌دهند.
به همین دلیل، مقایسهٔ ارزش بلیت‌ها تنها بر اساس تعداد نمایشگرها کافی نیست.
باید میدان دید واقعی هر بخش از صندلی‌ها، اطلاعات بصری‌ای را که صفحه‌ها ارائه می‌کنند و شرایطی را که هنگام فروش اعلام شده بود، در کنار هم سنجید.
بند ۳ مادهٔ ۶ قانون حمایت از مصرف‌کنندهٔ برزیل (CDC) حق مصرف‌کننده برای دریافت اطلاعات مناسب و روشن دربارهٔ ویژگی‌های کالاها و خدمات را به رسمیت می‌شناسد.
چگونگی اعمال مشخص این بند بر کنسرت، بر اساس نتایج تحقیقات مقام‌ها تعیین خواهد شد. بر پایهٔ اطلاعاتی که تاکنون منتشر شده، نمی‌توان با قطعیت گفت لایو نیشن یا تیکت‌مستر قانون حمایت از مصرف‌کننده را نقض کرده‌اند.
با این حال، روشن است که رابطهٔ میان مشخصات فنی کنسرت و اطلاعات ارائه‌شده به مصرف‌کنندگان به موضوعی برای بررسی رسمی تبدیل شده است.
جنجال دیگری بر سر نقشه… چرا بخش‌های «PIT 1» و «PIT 2» مطرح شدند؟
جدا از نمایشگرها، مسئلهٔ دیگری نیز دربارهٔ نقشهٔ چیدمان صندلی‌ها در کنسرت برزیل مطرح شده است.
دادستانی ایالت سائوپائولو (MPSP) پس از دریافت گزارش‌هایی دربارهٔ تفاوت میان نقشهٔ صندلی‌های منتشرشده هنگام فروش بلیت و نقشهٔ فنی درج‌شده در اسناد رسمی شهرداری، خواستار توضیح شد.
محور اختلاف، بخش‌های «PIT 1» و «PIT 2» است که در نقشهٔ فنی مشخص شده‌اند.
آغاز اعتراض‌ها این بود که این بخش‌ها در نقشهٔ چیدمان صندلی‌های ارائه‌شده به خریداران بلیت دیده نمی‌شدند. این نگرانی نیز مطرح شد که اگر بخش‌های جداگانه‌ای برای تماشاگران نزدیک صحنه نصب شود، ممکن است بر جایگاه یا میدان دید خریداران پیشین اثر بگذارد.
لایو نیشن اعلام کرده که این بخش‌های PIT در اجرای واقعی برپا نمی‌شوند و چیدمان بخش‌ها همان ساختاری خواهد بود که در اطلاع‌رسانی اولیه اعلام شده بود.
بنابراین، صرفِ وجود بخش‌های PIT در نقشهٔ فنی را نباید به معنای نصب آن‌ها در محل اجرای واقعی دانست.
دادستانی می‌خواهد مشخص کند اسناد متناقض چگونه پدید آمده‌اند و در نهایت کدام نقشهٔ چیدمان اجرا خواهد شد.
این دو جنجال موضوع‌های جداگانه‌ای هستند، اما یک نکتهٔ مشترک دارند:
باید بررسی شود آیا میان چیدمان واقعی کنسرت و چیدمانی که به خریداران توضیح داده شده، تفاوتی وجود دارد یا نه.
معیار تازه‌ای که جهانی‌شدن کی‌پاپ با آن روبه‌روست
موفقیت جهانی BTS نشان داده است موسیقی کره‌ای می‌تواند از مرز زبان و کشور عبور کند و به بازاری گسترده از مخاطبان دست یابد.
اما دست‌یابی به بازار جهانی موسیقی با توانایی فراهم‌کردن شرایط تولید یکسان در همهٔ مناطق جهان، دو موضوع جداگانه‌اند.
ساختار محل‌های برگزاری در هر کشور متفاوت است و زمان و هزینهٔ حمل‌ونقل و نصب تجهیزات، مقررات ایمنی و نیروی انسانی نیز فرق می‌کند. در چنین شرایطی، نمی‌توان صرفِ تغییر ساختار صحنه از سوی تهیه‌کنندگان تور را غیرعادی دانست.
اما محدودیت‌های اجرایی هم دلیلی نمی‌شود که اطلاعات لازم برای مصرف‌کنندگان حذف شود.
این کنسرت در برزیل سه پرسش را پیش روی صنعت جهانی کی‌پاپ می‌گذارد:
هنگامی که ساختار اجرا در مناطق مختلف تغییر می‌کند، چه کسی این تصمیم را می‌گیرد؟ برگزارکنندگان کنسرت و فروشندگان بلیت چه زمانی و به چه شیوه‌ای باید این موضوع را برای خریداران توضیح دهند؟ اگر تجربهٔ واقعی تماشا با اطلاعات پیش از خرید تفاوت داشته باشد، چه سازوکار جبرانی در اختیار خریداران قرار می‌گیرد؟
بر پایهٔ اطلاعات منتشرشده نمی‌توان دامنهٔ دقیق تصمیم‌گیری‌ها و مسئولیت‌های قراردادی هایب، شرکت مدیریت BTS، لایو نیشن، برگزارکنندهٔ کنسرت، و تیکت‌مستر، فروشندهٔ بلیت، را تعیین کرد. نسبت‌دادن سادهٔ مسئولیت به هنرمند یا یک شرکت خاص نیز شتاب‌زده خواهد بود.
با این حال، یک واقعیت روشن است:
تماشاگران کنسرت‌های جهانی دیگر فقط اجرای نهایی را ارزیابی نمی‌کنند؛ آن‌ها پرسش‌هایی را نیز دربارهٔ فرایندی مطرح می‌کنند که تجربه‌ای را که خریده‌اند، از طریق آن طراحی و عرضه کرده است.
نقشه‌های صحنه، ارزیابی دید و سوابق اطلاع‌رسانی هنگام فروش که دولت برزیل درخواست کرده، مدارکی هستند که برای پاسخ‌دادن به همین پرسش‌ها لازم‌اند.
با آغاز نخستین اجرا در ۲۸ اکتبر، این جنجال وارد مرحلهٔ تازه‌ای می‌شود. از آن زمان می‌توان بررسی کرد که کنسرت از جایگاه‌های واقعی تماشاگران چگونه دیده می‌شود و توضیحات برگزارکننده تا چه اندازه با تجربهٔ مخاطبان مطابقت دارد.
فارغ از نتیجه، این پرونده ممکن است معیاری مهم برای صنعت جهانی کنسرت به‌جا بگذارد.
لازم نیست صحنهٔ سئول و سائوپائولو دقیقاً یکسان باشند. اما حق تماشاگر برای دانستن دقیق این‌که چه صحنه‌ای را خواهد دید، نباید به مرزهای کشورها وابسته باشد.
اگر شور و اشتیاق هواداران BTS سالن کنسرت را پر می‌کند، پاسخ صنعت به این اشتیاق باید اعتماد باشد.